NSDAP: Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei
Het politieke gereedschap van Adolf Hitler.
Inleiding
Toen Adolf Hitler in 1933 absoluut heerser werd over de Duitse republiek, was de NSDAP de grootste partij in Duitsland, zowel in stemmenaantal als in ledental.
In het begin had niemand kunnen vermoeden dat deze partij op haar hoogtepunt meer dan 8 miljoen leden zou tellen. Het was dan ook zonder dit instrument waarschijnlijk voor Hitler niet mogelijk geweest om zo machtig te worden.
De NSDAP ging het leven van de Duitsers beheersen. Het was een ultiem controlegereedschap geworden. Alles ging van deze partij uit. Niets in het leven van de Duitse bevolking kon plaatsvinden zonder dat deze partij of een dochterorganisatie er iets mee te maken had.
Hoe kon deze partij zoveel aanhang krijgen, en waarom juist in Duitsland? We kunnen in ieder geval stellen dat, voordat ook maar iemand ooit van Hitler of de NSDAP gehoord had, het antisemitisme (Jodenhaat) al diep geworteld zat in de samenleving. In Duitsland was het echter extremer dan in andere landen. De nederlaag in de Eerste Wereldoorlog en het fnuikende Verdrag van Versailles hadden de Duitsers dieper getroffen dan andere delen van Europa waar ook de naderende crisistijd voor grote werkeloosheid zorgde. De Duitse bevolking was gevoelig voor het aanwijzen van een (zwakkere) zondebok.
De NSDAP kon dan ook openlijk over deze zaken spreken, zodat al van het begin af iedereen op de hoogte was van de doelstellingen van deze partij. Hitler hield bijvoorbeeld al op 13 augustus 1920 een redevoering met de alleszeggende titel “Waarom zijn wij antisemieten?”. De NSDAP kreeg een structuur die geheel aan Hitlers verwachtingen voldeed. Deze structuur mocht geen bureaucratische regels bevatten omdat deze alleen maar vertragend zouden werken, hiërarchisch bevatte de partij duidelijke autoriteit van boven naar beneden in de organisatie en qua gehoorzaamheid van beneden naar boven. Dit alles was erop gericht te zorgen dat Hitler de controle zou hebben over alle onderdelen van de partij en de samenleving.
