Concentratiekampen

Periode 2: Juli 1934 - 1935

Terwijl in de meeste concentratiekampen nog weinig te bespeuren viel van orde, efficiëntie en consequentheid bracht Theodor Eicke als commandant van concentratiekamp Dachau een duidelijke structuur aan in zijn kamp. Onder de vorige commandant van Dachau werden gevangenen nog willekeurig onderworpen aan de wreedheid van kampbewakers, maar Eicke stelde regels samen die strafmaatregelen onderwierpen aan een duidelijke structuur waar gevangenen en kampbewakers zich aan dienden te houden. Deze regels werden gebundeld in een handvest met als titel: “Disziplinar- und Strafordnung für das Gefangenenlager”. In de inleiding stond geschreven:

“De voltrekking van strafgerecht is in handen van de kampcommandanten, welke voor de uitvoering van de door de Inspekteur der Konzentrationslager uitgevaardigde kampvoorschriften persoonlijk verantwoordelijk zijn. (…) Tolerantie betekent zwakheid. Vanuit dit inzicht moet daarom onverbiddelijk toegegrepen worden, waar het in het voordeel van het vaderland noodzakelijk lijkt.”

“Tolerantie betekent zwakheid” was hét devies van Eicke. Hij onderwierp zijn kampbewakers aan strenge eisen en medelijden met gevangenen was één van de grootste zonden waaraan zij zich schuldig konden maken. Eicke, die door zijn mannen ‘Papa Eicke’ genoemd werd, leerde hen om onvoorwaardelijk gehoorzaam te zijn aan superieuren en maakte van zijn bewakingseenheid een eenheid die uitstekend aansloot bij het beleid van de SS. De wijze waarop hij Dachau herorganiseerde, zijn onvoorwaardelijke gehoorzaamheid aan superieuren en zijn vermogen om mensen te motiveren en aan hem ondergeschikt te maken, leidde er uiteindelijk toe dat hij op 4 juli 1934 door Heinrich Himmler werd benoemd tot Inspektor der Konzentrationslager, oftewel inspecteur van de concentratiekampen. Zijn benoeming vormde een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van de concentratiekampen.

Eicke had de leiding over de dagelijkse gang van zaken in de verschillende kampen en had de taak om het systeem van concentratiekampen in Duitsland administratief en bestuurlijk te organiseren. Hij bepaalde algemeen geldende strafbepalingen en bracht de machtsverhoudingen binnen de kampen in kaart. Machtsverhoudingen in de kampen organiseerde hij zo effectief dat zelfs gevangenen ingezet werden om elkaar te bewaken en om het kampleven georganiseerd draaiende te houden. Als voorbeeld voor alle bestaande en toekomstige kampen stond ‘zijn’ kamp Dachau. De organisatie die hij hier doorgevoerd had, moest overal ingevoerd worden zodat de afzonderlijke kampen niet willekeurig werden bestuurd, maar volgens een algemeen en duidelijk vastgesteld beleid. Concentratiekamppersoneel werd opgeleid binnen de SS-Übungslager in Dachau, een heuse beroepsschool voor kampbewakers en ander kamppersoneel. Tevens richtte Eicke de Totenkopfverbände op, een bewapende eenheid ter bewaking van de concentratiekampen waarvan alle kampbewakers lid werden.

Een belangrijk onderdeel van Eickes nieuwe beleid binnen het concentratiekampwezen, was de manier waarop concentratiekampen opgebouwd waren. Het moesten grote complexen worden waar grote aantallen gevangenen geplaatst konden worden. Bovendien moesten deze kampen zo onafhankelijk en afgesloten van de buitenwereld beheerd worden, zodat de kampen gezien konden worden als kleine afgesloten samenlevingen. Omdat vele van de eerste concentratiekampen niet voldeden aan de door Eicke opgestelde eisen, werden deze gesloten of kregen een andere bestemming binnen het volledige systeem van vervolging door de SS. Door het stijgende aantal gevangenen werd er gezocht naar nieuwe locaties voor concentratiekampcomplexen. Spoedig zouden een aantal grote kampcomplexen, met inmiddels uiterst beruchte namen, geopend worden.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Vernedering van SPD gevangenen in Dachau. Op het bordje staat: "Ik ben een klassebewuste persoon, partijbaas".
(Bron: KZ Gedenkstaette Dachau)


Barakken en de munitiefabriek in KZ Dachau (1933 of 1934).
(Bron: National Archives)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
22-09-2005
Laatst gewijzigd:
29-10-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.