Nationalistische Marine

Het overgrote deel van de marine in de Spaanse Republiek van vóór 1936 koos bij aanvang van de Burgeroorlog de zijde van de Republikeinen. Van de 20.000 marinemensen bleef het overgrote deel (13.000) de Republiek trouw. Vooral officieren uit traditioneel rijke families en manschappen van schepen in Marokko (7.000 totaal) kozen de zijde van de Nationalisten.

De Spaanse marine was een redelijk moderne marine. De enige werkelijk oude schepen waren de twee slagschepen. Van de slagschepen kwam er bij ieder van de twee kanten één terecht nadat vroeg in de strijd de marinebasis El Ferrol werd ingenomen door de Nationalistische troepen. De twee in aanbouw zijnde zware kruisers kwamen beide bij de Nationalisten. Het overgrote deel van de lichte kruisers (3 tegenover 1), torpedobootjagers (14 tegenover 1) en de onderzeeërs (12) bleef de Republiek trouw.

Het tekort aan schepen werd langzaam aangevuld door de aankoop van overtollig Italiaans materieel. Het mag duidelijk zijn dat door de trouw gebleven officieren, de Nationalistische marine beter georganiseerd was. Aan Republikeinse zijde waren de meeste officieren gevangen gezet of vermoord wegens Nationalistische sympathieën.

De Nationalisten hebben hun marine op slimme wijze ingezet. Men wist dat men getalsmatig in de minderheid was en trachtte dus een rechtstreekse confrontatie uit de weg te gaan en zich vooral te richten op het goed organiseren van konvooidienst en overvalacties.

De belangrijkste maritiem militaire gebeurtenissen met Nationalistische schepen:

21 juli 1936: De marinebasis El Ferrol geeft zich over aan de nationalisten, waardoor het slagschip España, de kruisers Republica en Almirante Cervera en de jager Velasco in hun handen vallen, evenals de in aanbouw zijnde zware kruisers Baleares en Canarias. De overige schepen weten de basis te ontkomen of waren op dat moment op zee.

11 augustus 1936: De kanonneerboot Eduardo Dato wordt tot zinken gebracht door het Republikeinse slagschip Jaime I nabij Algeciras.

19 september 1936: De Republikeinse onderzeeboot B6 wordt tot zinken gebracht nabij Santander door een eskader onder leiding van de jager Velasco.

29 september 1936: De kruiser Canarias brengt in bij de zeeslag om de controle over de Straat van Gibraltar de Republikeinse jager Almirante Juan Ferrandez tot zinken.

30 april 1937: Het slagschip Espana zinkt na het raken van een mijn bij de blokkade van Bilbao.

7 mei 1937: De motortorpedoboot Javier Quiroga zinkt in de buurt van Gibraltar.

18 juni 1937: De motortorpedoboot Falange zinkt.

6 maart 1938: Republikeinse jagers brengen met torpedo's de ultramoderne zware kruiser Baleares tot zinken.

30 december 1938: De Republikeinse jager Diaz wordt door de kruiser Canarias onherstelbaar beschadigd.