Kamp Vught

Deportaties

Binnen de organisatie van de Endlösung, het plan van de nazi’s om de Europese Joden te vernietigen, had kamp Vught een ondergeschikte rol ten opzichte van het Judendurchgangslager Westerbork, het Nederlandse tussenstation naar de vernietigingkampen. Vanuit kamp Vught vonden geen directe deportaties naar de vernietigingskampen plaats. Toch hebben ongeveer 12.000 Joden voor korte of lange tijd in Vught gevangen gezeten. Vrijwel allemaal werden ze vervolgens via kamp Westerbork gedeporteerd naar de vernietigingskampen in Polen.

De Joodse gevangenen in Vught konden in twee groepen ingedeeld worden: de Schutzhaft-Joden en de civiele Joden. Schutzhaft-Joden waren Joden die bestraft waren voor een bepaalde overtreding. Zij werden eerst ondergebracht bij andere Schutzhaft-gevangenen in het Schutzhaftlager. Later werden ze ondergebracht in een aparte barak, namelijk Block 15. De civiele Joden verbleven vanaf 16 januari 1943 in een apart deel van kamp dat ingericht was als Judenauffanglager, een Jodenopvangkamp. Er waren twee groepen civiele Joden. De eerste groep civiele Joden bestond voornamelijk uit werknemers uit de textiel- en diamantindustrie die op grond van hun vakgebied voor bepaalde tijd een vrijstelling van deportatie genoten. De tweede groep bestond uit de Joden uit de provincies Friesland, Groningen, Drenthe, Overijssel, Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Zeeland die zich in kamp Vught moesten melden omdat deze provincies per 10 april 1943 Judenrein moesten zijn. Alhoewel de Joodse gevangenen daarvan niet op de hoogte waren, werd de kampafdeling voor Joden in februari 1943 niet meer aangeduid als Judenauffanglager, maar als Judendurchgangslager (JDL).

In het Judendurchgangslager werd Joods zelfbestuur toegestaan. De Joodse gevangenen hadden een eigen ordedienst (OD) en SS-bewakers bemoeiden zich nauwelijks met het dagelijkse kampbestuur.

Het eerste Jodentransport naar Vught vond plaats op 15 januari 1943. De Duitsers hadden enkele honderden Joden bijeengebracht in de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam. In de nacht van 15 op 16 januari werden 453 Joden per tram naar het Centraal Station van Amsterdam vervoerd. Daarvandaan werden de Joden vervoerd naar Vught waar ze in de ochtend van 16 januari arriveerden. In de daaropvolgende maanden volgden nog meerdere transporten.

Het eerste Jodentransport vanuit Vught naar Westerbork vond plaats op 28 januari 1943. In de daaropvolgende jaren volgden meerdere transporten, waaronder de beruchte kindertransporten op 6 en 7 juni 1943. In totaal werden 1269 Joodse kinderen, samen met 1745 ouders, vanuit Vught, via Westerbork, gedeporteerd naar het vernietigingskamp Sobibor. Na een reis van drie dagen werden ze in dit vernietigingskamp vrijwel direct na aankomst vermoord. Op 5 september 1999 werd een kindergedenkteken onthuld voor de weggevoerde kinderen. Omdat de transportlijsten van 6 en 7 juni 1943 bewaard waren gebleven, kon men alle namen en de leeftijd van de kinderen op dit gedenkteken vermelden.

Het laatste transport vanuit Vught vertrok op 2 juni 1944 naar Auschwitz. Het betrof de Joodse werknemers van de Philips-werkplaats. Van deze groep van ongeveer 500 mensen hebben er 382 de oorlog overleefd, terwijl van de overige gedeporteerde Joden slechts een klein deel is teruggekeerd. Ook niet-Joodse gevangenen werden vanuit kamp Vught gedeporteerd. Zij werden niet naar de vernietigingskampen gedeporteerd, maar naar andere kampen, gevangenissen of tuchthuizen. Om welke aantallen het gaat is onbekend.

Definitielijst

Endlösung
Eufemistische term, letterlijk eindoplossing, waarbij met oplossing bedoeld werd de oplossing voor het Jodenprobleem zoals dat door de nationaal-socialisten was geconstateerd. De Endlösung zou uiteindelijk vorm krijgen in de pogingen van de nazi's om het gehele Joodse volk in Europa uit te roeien in speciaal daarvoor ingerichte vernietigingskampen.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
vernietigingskamp
Kamp waar tijdens de Tweede Wereldoorlog grote groepen mensen (voornamelijk Joden en zigeuners) door de SS werden geliquideerd door middel van vergassing. Auschwitz, Treblinka en Majdanek zijn drie voorbeelden van vernietigingskampen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Deportatie in kamp Westerbork.
(Bron: Jewish Virtual Library)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
08-05-2006
Laatst gewijzigd:
30-05-2015
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.