Kamp Erika

Nawoord

Erika is geen bekend kamp en er is zelfs beweerd dat het niet belangrijk was wat hier is gebeurd, omdat men dacht dat er vooral wetsovertreders, berecht door Nederlandse rechters, gevangen zaten en geen slachtoffers van vervolging door de Duitse bezetter. Het probleem bij deze bewering is echter dat het ging om veroordeelden die berecht waren onder niet zuiver Nederlands recht en onder verantwoording van de Duitse bezetter. Dit in een tijd waarin ook Joden en onderduikers veroordeeld werden als misdadigers en de rechten van de mens met voeten werden getreden. Nederlandse rechters hadden tot september 1942 geen idee waar zij de door hen veroordeelde mannen heenstuurden. Verder ging het niet alleen om overtreders van de Nederlandse wet; ook Joden, onderduikers, verdachten van illegale activiteiten, ontduikers van de Arbeitseinsatz en zogenaamde 'asocialen' kwamen zonder enige vorm van proces in grote aantallen in dit kamp terecht.

Eén van de gevangenen die ook de beruchte kampen in Polen en Duitsland heeft meegemaakt verklaarde over Erika: "Nergens ben ik zo systematisch lichamelijk mishandeld, namelijk iedere dag, als in Ommen." Veel mannen hebben zwaar geleden en zijn nodeloos gestorven onder de handen van hun sadistische bewakers. Omgekomen door mishandelingen, executies, slechte leefomstandigheden, ondervoeding en het zware werk. Velen van hen waren mannen die zich inzetten voor de slachtoffers van de Duitse bezetters of die weerstand tegen de bezetter boden, ze waren onschuldig of de behandeling stond simpelweg niet in verhouding tot de opgelegde straf. Een behandeling die pas in de laatste periode van de oorlog iets verbeterde vanwege het verloren Ardennenoffensief en het zich duidelijk aftekenende Duitse verlies.

Kommandant Werner Schwier
is nooit veroordeeld door een Nederlands rechtbank omdat hij wist te ontkomen naar Duitsland nadat hij gevangen had gezeten in een interneringskamp in België.
Lagerführer Karel Diepgrond
is tot 20 jaar veroordeeld en heeft uiteindelijk hiervan 8 jaar uitgezeten omdat hem gratie werd verleend.
Hauptzugführer Jan de Jong
is op de vlucht omgekomen in de bossen bij Eelde, op 13 april 1945, enkele weken nadat hij uit Westerbork was ontsnapt.
Halbzugführer Johannes Driehuis
is veroordeeld tot de doodstraf en is in 1947 gefusilleerd.
Unterführer Johnny Boxmeer
is veroordeeld tot levenslang, maar deze straf werd omgezet in 24 jaar met aftrek van de reeds uitgezeten straf.
SS-Sturmmann Herbertus Bikker
is veroordeeld tot de doodstraf, maar die werd omgezet in levenslang. In 1952 wist Bikker te ontsnappen naar Duitsland vanuit de gevangenis in Breda. In Duitsland werd hij opgepakt door de Duitse politie, maar niet uitgeleverd vanwege zijn lidmaatschap van de Waffen-SS waarmee hij recht had op het Duitse staatsburgerschap. In 1993 werd hij opgespoord door het KRO-programma 'Reporter' en in moest 2003 voor de Duitse rechtbank verschijnen voor de moord op de Nederlandse verzetstrijder Jan Houtman. In 2004 werd de zaak gesloten vanwege Bikkers gezondheid. Bikker overleed in Duitsland in november 2008.
Unterführer Jaap de Jonge
is veroordeeld tot levenslang, maar wist in 1952 te ontsnappen naar Duitsland vanuit de gevangenis in Breda. Hij werd opgepakt door de Engelse bezettingsmacht in het Ruhrgebied en uitgeleverd aan Nederland. Zijn straf werd omgezet in 24 jaar met aftrek van de reeds uitgezeten straf.
SS-officier Toon Soetebier
is bij verstek veroordeeld tot de doodstraf, werd omgezet in levenslang in 1949. Hij werd later opgepakt en gevangengezet in Breda, maar wist in 1952 te ontsnappen naar Duitsland. Daar heeft hij tot zijn dood op 26 mei 2006 gewoond.
Oberkapo Marinus (Rien) de Rijke
Na de oorlog wist hij aan de aandacht van de Politieke Opsporingdienst te ontkomen en bouwde een bestaan op in Wedel, Duitsland. Na langdurig onderzoek door M. Welling kwam hij per 1 januari 1986 weer op de lijst met gezochte personen en werd op 18 mei van dat jaar gearresteerd bij het oversteken van de grens. Hij werd tot vijf jaar veroordeeld vanwege het feit dat niet bewezen kon worden dat er gevangenen zijn overleden naar aanleiding van zijn mishandelingen.

Definitielijst

Arbeitseinsatz
Gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Circa 11 miljoen Europese burgers werden in dit kader opgeroepen om dwangarbeid te verrichten in het Derde Rijk. Niet te verwarren met de Arbeidsdienst, een organisatie opgericht als nationaal-socialistisch vormingsinstituut voor Nederlandse jongeren.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


De voormalige woning van Schwier in maart 1994 afgebroken.
(Bron: Historische Kring Ommen)


Twee geexecuteerde gevangenen, opgegraven na de oorlog na aanwijzingen van voormalig Lagerführer Karel Lodewijk Diepgrond.
(Bron: Gemeente Ommen)


Aanbieding van het eerste monument en het boek 'Nederland Gedenk' door voormalige 'Knackers' (1946).
(Bron: Historische Kring Ommen)


Onthulling van de plaquette door twee voormalige gevangenen van kamp Erika (2005), door Harry Woertink.
(Bron: Historische Kring Ommen)

Informatie

Artikel door:
Frank Meijerink
Geplaatst op:
16-02-2007
Laatst gewijzigd:
14-07-2016
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.