Hosenfeld, Wilm

Voor de oorlog

Wilm (Wilhelm) Hosenfeld werd geboren op 2 mei 1895 in het dorp Mackenzell in Hessen-Nassau waar zijn vader leraar was. De familie Hosenfeld was conservatief, katholiek en nationalistisch. Net als zijn vader werd Wilm leraar. Tijdens zijn studietijd kwam hij in aanraking met een nieuwe Duitse jeugdbeweging, de Wandervogel. De leden trokken er in groepsverband op uit in de natuur om te sporten, wandelen en kamperen. Bij kampvuren werden oude Duitse volksliedjes gezongen. Zelfverantwoordelijkheid, vriendschap, solidariteit en broederschap waren kernbegrippen waarvoor de jeugdbeweging stond. De Wandervogel was een protest tegen de burgerlijke maatschappij die steeds meer eisen aan jongeren stelde. Het was een tegenreactie op het materialisme en de verstedelijking. De idealen van de jeugdbeweging waren belangrijk voor de persoonlijke ontwikkeling van Hosenfeld. Bepaalde kenmerken van de Wandervogel, zoals de hang naar gemeenschapsgeest, de verheerlijking van het buitenleven en de invloed van sport en natuur, vond hij later ook terug in het nationaalsocialisme.

In 1913 studeerde Hosenfeld op de pedagogische academie in Fulda. Toen de Eerste Wereldoorlog aanbrak, meldde hij zich als vrijwilliger bij het Duitse keizerlijke leger. Hij vocht in 1914 bij Ieper en later in Litouwen en bij de Hongaars-Roemeense grens. In april 1916 werd hij gedecoreerd met het IJzeren Kruis Tweede Klasse. Zowel in 1915 als 1917 raakte hij gewond en werd hij onderscheiden met het Verwundetenabzeichen. In 1917 raakte hij in RoemeniŽ dusdanig verwond dat hij niet meer terugkeerde naar het front. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog zou hij niet meer aan het front dienen.

Na de Duitse nederlaag in 1918 werkte Hosenfeld ongeveer twintig jaar als leraar. Van 1918 tot 1927 was hij werkzaam op een dorpsschool in de Spessart. Als pleitbezorger voor progressieve, minder autoritaire, pedagogische inzichten kwam hij in problemen met collegaís en het schoolbestuur. Een duidelijke beschrijving die Hosenfeld typeert als vooruitstrevend pedagoog wordt gegegeven door ťťn van zijn zoons. ďMijn vader was een bezielde en hartelijke leraar,Ē zo zegt hij. ďIn de tijd na de Eerste Wereldoorlog, toen het geven van slaag in het onderwijs nog regel was, ging hij volkomen onconventioneel en liefdevol met zijn leerlingen om. Zijn eersteklassers in de dorpsschool in de Spessart nam hij op schoot, als ze moeite hadden met spellen. En in zijn broekzak had hij altijd twee zakdoeken, eentje voor zichzelf en eentje voor de vieze neuzen van zijn leerlingen.Ē

Als schoolleider van een kleine school in Thalau kreeg Hosenfeld meer vrijheid om zijn pedagogische idealen uiting te geven. Belangrijk voor hem was om de individuele groei en karaktervorming van kinderen te bevorderen. Hij werkte in Thalau van 1927 tot het aanbreken van de oorlog.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
IJzeren Kruis
Duitse militaire onderscheiding, vertaling vanuit het Duits. Zie: Eisernes Kreuz.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Jongeren van de Wandervogel aan het begin van de 20ste eeuw.

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
17-07-2007
Laatst gewijzigd:
15-08-2010
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.