Als motief voor zijn deelname aan de massavernietiging heeft Stangl na de oorlog nooit Jodenhaat aangevoerd. In plaats daarvan trachtte hij zich na de oorlog te presenteren als slachtoffer van zijn eigen angsten en van de intimidatietechnieken die de nazi’s op hem zouden hebben uitgeoefend. Keerpunten in zijn carričre werden door hem als het ware weggerationaliseerd door te verklaren dat hij simpelweg geen andere keus had dan te doen wat hem werd bevolen en te gaan waarheen hij door zijn superieuren werd gestuurd. Dat gold voor zijn uittreden uit de rooms-katholieke kerk, zijn betrokkenheid bij het euthanasieprogramma en tenslotte ook voor zijn benoeming als commandant van twee vernietigingskampen. Gitta Sereny constateert dat Stangl een man was zonder enige morele moed die heimelijk walgde van zichzelf.
Stangl werd in ieder geval nooit geplaagd door zijn geweten. Tot slot in dit verband een drietal citaten uit de gesprekken met Gitta Sereny:
“Op de politieschool hadden ze ons geleerd (…) dat een misdaad aan vier grondvoorwaarden moet voldoen: de aanleiding, het voorwerp, de handeling en de vrije wil. Wanneer een van deze principes ontbrak, was er geen sprake van een strafbaar feit. Als de aanleiding de nazi-regering was, het voorwerp de Joden en de handeling de vernietigingen, dan kan ik zeggen dat voor mij persoonlijk het vierde element, de vrije wil, onbrak.”
“Mijn geweten is schoon. Ik deed simpelweg mijn plicht”.
“Mijn enige schuld is dat ik hier nog steeds ben … Ik had moeten sterven. Dat is mijn schuld.”
