Japanse luchtaanval op Broome

Na de Japanse aanval op Pearl Harbor, 7 december 1941, brak ook in het verre oosten de Tweede Wereldoorlog uit. In de eerste maanden van 1942 rukten de Japanners steeds verder op in Azië. De Geallieerden konden niet voorkomen dat delen van China en Europese en Amerikaanse koloniën bezet werden door de Keizerlijke Japanse troepen die werden ondersteund door hun efficiënte luchtmacht en marine. Eind februari 1942 was de verwachting dat de Japanners binnen een week Java zouden aanvallen. De Japanners wilden Java, net als de rest van Nederlands Oost-Indië, onder controle krijgen omdat zij de aardolie, die in de Nederlandse kolonie gewonnen en verwerkt werd, hard nodig hadden om hun oorlogsmachine draaiende te houden. De verwachting werd bewaarheid toen in de nacht van 27 op 28 februari tijdens de Slag in de Javazee de Koninklijke Marine haar zwaarste verliezen leed en Schout bij Nacht Karel Doorman met zijn eskader ten onder ging. Alle belangrijke Nederlandse oorlogsschepen gingen hierbij verloren waaronder Doorman`s vlaggenschip Hr.Ms. De Ruyter.

De commandant Zeemacht in Nederlands Oost-Indië, Vice-admiraal Conrad Helfrich, gaf opdracht om met al het materieel dat nog beschikbaar was, inclusief dat van de bondgenoten, met zoveel mogelijk militair personeel, uit te wijken naar het veilige Australië. Van eind februari tot 3 maart vlogen in een periode van veertien dagen 8000 vluchtelingen, met de meest uiteenlopende vliegtuigen, vanuit Java via Broome, West Australië, naar Perth en Sydney. Hiervoor was een geallieerde shuttledienst gestart tussen Java en Broome met een piekdag van 57 vliegtuigen die brandstof innamen in het havenstadje in de verdere leegte van het noordelijk deel van West-Australië. Dit ontlokte bij Luitenant John Rouse, bevoorradingsofficier van het U.S. Army Air Corps, de opmerking: “Broome lijkt wel op La Guardia Field (het vliegveld van New York City) op zijn drukste, het gehele vliegveld is overstroomd met vliegtuigen”.

Broome werd in 1883 gesticht aan Roebuck Bay in noordwest Australië als parelvisserstadje omdat er een drietal uitstekende natuurlijke pareloesterbedden aanwezig waren. De parelvisserij had hoogtepunten in de jaren `80 en `90 van de negentiende eeuw en de jaren `10 en `20 van de vorige eeuw. Nadat op 8 december 1941 Australië aan Japan de oorlog had verklaard werden alle parelvis activiteiten gestaakt. Veel van de vissers waren van Japanse afkomst en zij werden allen gevangen genomen en opgesloten in kampen. Hun schepen werden in beslag genomen zodat zij niet ingezet konden worden bij een eventuele Japanse landing. De meeste Australische mannen van het stadje gingen in dienst of werden lid van het plaatselijke Volunteer Defence Corps.

Het vliegveld van Broome was niet veel meer dan een onverharde airstrip en een baai waar watervliegtuigen konden landen en opstijgen en afmeren op boeien. Maar juist omdat Broome zo`n belangrijk tussenstation was geworden voor de evacuatie vluchten had de Royal Australian Air Force (RAAF) er één van hun bases van gemaakt. Zij werden hierin bijgestaan door Amerikaanse militairen en personeel van de Australische luchtvaartmaatschappij QANTAS. De landingstrip werd geschikt gemaakt voor grotere vliegtuigen en een groot benzinedepot werd aangelegd. Alle noodzakelijke personeel, materialen en brandstof om de shuttledienst draaiende te houden werd ingevlogen of per schip aangevoerd.

Definitielijst

Geallieerden

Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, Italië en Japan gedurende WO 2.

kolonie

Overzees gebiedsdeel.