Onderzeeboten van de O 19-klasse

Inleiding

Inhoudsopgave

De beide Nederlandse onderzeeboten van de O 19-klasse, die vanaf 15 juni 1936 gebouwd werden op de werf van Wilton-Fijenoord te Schiedam, weken in vele opzichten af van hun voorgangers. De boten stonden eerst gepland als K XIX en K XX (K = KoloniŽn) maar tijdens de bouw werd besloten ze op de begroting van het Departement van Oorlog te plaatsen waardoor de benamingen veranderden in O 19 en O 20. Daarmee waren de schepen de eerste Nederlandse onderzeeboten die niet specifiek gebouwd werden voor Nederlandse of koloniale wateren, maar bestemd zouden worden voor algemene dienst. Het ontwerp van de O 19-klasse onderzeeboten was afkomstig van de Nederlandse ingenieur G. van Rooy en was gedeeltelijk gebaseerd op dat van de Poolse onderzeeboten van de Orzel-klasse, die tegelijkertijd in Nederland gebouwd werden.

Verder waren de O 19-klasse onderzeeboten de eerste in Nederland gebouwde onderzeeŽrs die mijnen konden leggen omdat zij uitgerust waren met 20 verticale mijnenbuizen ook wel mijnenbuns genoemd. Deze mijnenbuizen, die zich buiten de drukvaste dubbele huid bevonden, konden elk twee stuks mijnen herbergen die apart van elkaar hydraulisch gelost konden worden. Het ontwerp van de mijnenbuns was afkomstig van de Franse scheepswerf Normand-Fenaux. De enige mijnenleggende onderzeeboot die daarvoor in dienst was geweest bij de Koninklijke Marine was Hr. Ms. M 1, maar deze boot was in Duitsland gebouwd en tijdens de Eerste Wereldoorlog in de Waddenzee aan de grond gelopen, geÔnterneerd en later van de Duitsers overgenomen.

Bovendien waren Hr. Ms. O 19 en Hr. Ms. O 20 de eerste onderzeeboten ter wereld die uitgerust waren met een doorontwikkelde, zogenaamde snorkel of snuiver. Dit was een door de Nederlandse marineofficieren J.J. Wichers en J.C. van Pappelendam uitgevonden apparaat voor getrimd dieselen. Door dit systeem konden de onderzeeboten onderwater varen op de dieselmotoren waarbij de benodigde zuurstof aangevoerd werd door de snorkel die zich bovenop een uitschuifbare pijp bevond. Door een tweede uitschuifbare buis werden de uitlaatgassen van de dieselmotoren geloosd. Hr. Ms. O 2, Hr. Ms. K II en Hr. Ms. O 16 waren eerder ook al uitgerust met een snorkelsysteem maar deze bevonden zich nog in een experimentele fase.

Tenslotte werden door het toepassen van staal met een hoge vastheid, dat met de nieuwste technieken elektrisch werd gelast, belangrijke relatieve gewichtsverminderingen van de romp bereikt wat ten goede kwam aan de snelheid van de nieuwe onderzeeboten. De constructie was echter dermate stevig dat een maximale duikdiepte van 100 meter bereikt kon worden. Hr. Ms. O 19 en Hr. Ms. O 20 waren de eerste Nederlandse onderzeeŽrs die zo diep konden duiken. In de zomer van 1939 werden de beide onderzeeboten van de O 19-klasse in dienst gesteld en konden op dat moment de toets met de beste buitenlandse onderzeeŽrs glansrijk doorstaan.

Definitielijst

Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-BrittanniŽ, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. ItaliŽ en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Hr. Ms. O 19 in Holy Loch in 1943, Schotland.
(Bron: Wikipedia)


Getrimd dieselen van Hr. Ms. O 19.
(Bron: Collectie van Cleemputte)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
31-03-2011
Laatst gewijzigd:
12-11-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.