FK-51, Koolhoven

Frits Koolhoven, was die andere Nederlandse vliegtuigontwerper. Werkend in de schaduw van Fokker, zijn zijn ontwerpen veelal minder bekend geworden. Daardoor is hij ook enigszins miskend. De vliegtuigontwerpen waren minstens net zo goed, en misschien zelfs wel iets beter dan die van Fokker. Het mocht echter niet baten. Het vertrouwen in Fokker was ongekend. Niettemin wist Koolhoven toch diverse typen te slijten en ťťn van de successen was de FK-51.

Het Nederlandse leger had een vervanger nodig voor de Fokker C.I in de gevorderde vliegopleiding. De FK-51 won het in een competitie van de Avro-626 in 1935 en de bestellingen stroomden binnen. De Marine Luchtvaartdienst (MLD) kocht er 15, de LA/KNIL (Nederlands IndiŽ) 60, waarvan uiteindelijk maar 45 zijn geleverd en de LVA bestelde totaal 25 tweezitterversies met dubbele bediening. De LVA nam de lestoestellen in dienst onder nummers 1 t/m 25.

Van de lesversie werden er overigens nog eens 28 gekocht door de Spaanse Republikeinse regering, welke in 1936 als postvliegtuig werden geleverd. Bij het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog mochten immers geen wapens geleverd worden. Een zeer klein deel van deze toestellen heeft de burgeroorlog overleefd en is tot onbekende datum nog gebruikt door de luchtmacht van Franco.
In 1937 verscheen de verkennerversie. Zonder dubbele bediening en extra bewapening.
Van de verkennerversie kocht de LVA er in totaal 29. Deze versie week verder niets af van het oorspronkelijke toestel. De laatste serie werd als nummers 400 t/m 428 bij het 2e luchtvaartregiment.

De lestoestellen hebben uiteraard nauwelijks een rol gespeeld in de meidagen van 1940. Van de verkenners, waren er bij de Duitse inval 17 gevechtsklaar. Slechts ťťn enkel toestel heeft een vlucht in opdracht uitgevoerd. Het is maar goed ook, want de verouderde toestellen zouden een eenvoudige prooi geweest zijn voor de oppermachtige Duitse luchtvloot.

De 15 door de MLD (Marine Luchtvaartdienst) aangeschafte FK-51's werden in dienst gesteld onder de registratie E-1 t/m E-15. Zes toestellen werden op 1 augustus 1936 ontvangen, de rest op 16 juni 1937. Ter vervanging van twee afgeschreven toestellen, werd op 20 september 1938 nog eens een levering van twee toestellen ontvangen. Geen van de toestellen is operationeel ingezet aangezien alle door bombardementen op De Kooy werden vernield.
Ook door de LA/KNIL (Koninklijk Nederlands-Indisch Leger) werd een bestelling geplaatst. Bij het uitbreken van de oorlog in Nederland waren slechts 45 van de 60 bestelde toestellen geleverd. De registratie K-1 t/m K-45 is in 1940 gewijzigd in K-101 t/m K-145. Bij het uitbreken van de vijandelijkheden op 7 december 1941 waren ongeveer 20 FK-51's luchtwaardig en die zijn volop ingezet voor verkenningsoperaties. Alle vliegtuigen zijn door vijandelijkheden of door vernietiging door eigen personeel verloren gegaan.

Technische gegevens:

Model: Koolhoven FK-51
Taak: Lesvliegtuig/Verkenner
Bemanning: 2
Afmetingen: Spanwijdte: 9m
Lengte: 7,85m
Gewicht: Leeggewicht: 1000 kg
Geladen gewicht: 15500 kg
Prestaties: Max. snelheid: 235 km/u
Kruissnelheid: 215 km/u
Plafond: 5600 m
Bereik: 730 km
Motor: Armstrong Siddeley Cheetah IX van 350 pk
Bewapening: 1 t/m 10: geen
11 t/m 25: ťťn 7,7mm Lewis mitrailleur in de vleugel
400 t/m 428: twee 7,7 mm mitrailleurs, 1 in de vleugel en 1 voor de waarnemer.
Productie: 15 (MLD), 45(LA/KNIL), 54(LuVa) en 28 (Spanje)

Definitielijst

KNIL
Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger (1830-1950) Benaming van het Nederlandse leger in IndonesiŽ.
mitrailleur
Machinegeweer, een automatisch, zwaar snelvuurwapen.

Bronnen

- David D., The Complete Encyclopedia Of World Aircraft, Brown Packaging Books Ltd., London, 1997
- Gunston B. ea., Jane's Fighting Aircraft of World War II, Random House Group Ltd, 2001
- Korbee P., 85 jaar Marineluchtvaartdienst in beeld, Marineluchtvaartdienst, 2002
- Wesselink T. en T. Postma"Koolhoven, Nederlands vliegtuigbouwer in de schaduw van Fokker, Unieboek B.V., Bussum
- Wesselink T en T. Postma, De Nederlandse Vliegtuigen, alle vliegtuigen ooit in Nederland ontworpen en gebouwd, Unieboek B.V., Bussum, 1982
- Koolhoven vliegtuigen, 1936 Verkoopcatalogus, NV Koolhoven Aeroplanes, Rotterdam, 1936
- Wings, Midway to Hiroshima, CD-Rom, Discovery/Maris multimedia, 1995

Afbeeldingen



De E-6 mogelijk op vliegveld De Kooy
(Bron: Folkert (Dutch Fleet Forum), via Ed van Driel)


Vader van Driel bovenop dezelfde E-6 in slechtere toestand (beneden mogelijk de Fokker S-9 met nummer S-29
(Bron: Ed van Driel)

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
24-06-2007
Laatst gewijzigd:
13-04-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2014
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.