Sandberger, Martin

Carrière binnen de SD

Na de zomer van 1934, toen tijdens de Nacht van de Lange Messen de top van de SA werd geliquideerd door de nazileiding, lag de toekomst voor een jonge jurist als Sandberger niet langer binnen de SA. Het was de SS waar talentvolle nazi’s als hij carrière konden maken. In Berlijn was Sandberger in contact gekomen met rijksstudentenleider Gustav Adolf Scheel, die in juli 1935 benoemd werd tot chef van SD-Oberabschnitt Südwest in Stuttgart, een regio van de Sicherheitsdienst. Nadat Scheel hem had geïntroduceerd in de SD zegde Sandberger zijn medewerking toe. Vooralsnog was hij niet in vaste dienst, maar als vrijwilliger wel nauw verbonden aan de inlichtingendienst. In maart 1935 verliet hij Berlijn om in Stuttgart de voor zijn studie vereiste praktijkervaring op te doen tijdens zijn Referendariat. Zijn begeleider, Carlo Schmid, zou in zijn naoorlogse leven nog een belangrijke rol spelen. Sandberger werd aangenomen als assistent aan de rechtenfaculteit van de universiteit van Stuttgart. In juli 1935 doorliep hij een leergang op de SD-SchuleBernau bij Berlijn.

Als chef van SD-Oberabschnitt Südwest nam Scheel Sandberger per 1 januari 1936 in dienst op het hoofdbureau als chef van Amt II 2 (Lebensgebiete) en Untersuchungsführer (onderzoeksleider). Scheels SD-regio was een belangrijke rekruteringvijver voor de leiding van de SD binnen het latere Reichssicherheitshauptamt (RSHA). Ook Erich Ehrlinger en Erwin Weinmann, Sandbergers medestudenten in Tübingen en latere collega’s binnen de Einsatzgruppen, begonnen hier hun SD-carrière. Sandberger was overigens niet fulltime in dienst van de SD, want in november 1936 slaagde hij voor zijn tweede staatsexamen rechten en daarna werkte hij een half jaar op de kantoren van de Landraden van Stuttgart, Esslingen en Waiblingen. Sinds zijn indiensttreding bij de SD was hij ook SS-lid in de rang van SS-Untersturmführer. In Sandbergers benoemingsvoordracht tot SS-Obersturmführer van mei 1936 was Scheel vol lof over zijn ondergeschikte. Die was volgens hem “één van de bekwaamste en beste mannen van de SD-OA-Südwest. Hij is vastberaden, duidelijk, snel en treffend in het oordelen. Zeer begaafd, vlijtig en niet verlegen, scherpe logica en voor alles inzetbaar. […] Zijn rechtenexamen kent één van de beste resultaten van Württemberg.”

Ondanks zijn jonge leeftijd was Sandbergers ster binnen de SD rijzende. Hij correspondeerde met Hans Frank, de toenmalige president van de academie voor Duits recht en de latere gouverneur van het Generalgouvernement in bezet Polen. Bij Sandbergers bevordering tot SS-Sturmbannführer in 1938 was Scheel opnieuw lovend over zijn pupil. “Dr. Sandberger is met zijn prestaties in het oog springend, door iedereen gewaardeerd”, zo oordeelde hij. Hij benadrukte dat Sandberger ook waardering ten deel viel uit de hogere echelons van het nazi-bestuur en noemde in dat verband staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Wilhelm Stuckart als voorbeeld.

Een mooie post kon niet uitblijven en in oktober 1939 werd Sandberger vanuit Stuttgart naar Berlijn gecommandeerd waar SD-chef Reinhard Heydrich hem persoonlijk benoemde tot chef van de nieuw opgerichte Einwanderzentralstelle Nord-Ost (EWZ) in Gotenhafen (tegenwoordig het Poolse Gdynia). Duitsland was namelijk inmiddels Polen binnengevallen en de Poolse bevolking van de havenstad Gotenhafen moest naar het Generalgouvernement worden gedeporteerd om ruimte te scheppen voor etnisch Duitse emigranten (Volksduitsers) uit de Baltische landen en de Sovjet-Unie. Sandberger kreeg in Berlijn persoonlijke instructies van Reinhard Heydrich. Sandbergers EWZ diende de inburgering en de tijdelijke huisvesting van de Volksduitse emigranten te verzorgen. Terwijl de eerste transporten met Volksduitsers al onderweg waren, vertrok Sandberger op 10 oktober 1939 met zijn team naar Gotenhafen.

Definitielijst

Generalgouvernement
Dat deel van het Poolse gebied dat sinds september 1939 door de Duitsers was bezet. Was een autonoom deel van Grossdeutschland. In augustus 1941 werd Oost-Galicië aan het Generalgouvernement toegevoegd. Het werd door uitsluitend Duitsers bestuurd onder leiding van Generalgouverneur Hans Frank. Het zou uiteindelijk een volwaardige Duitse provincie moeten worden bevolkt door Duitse kolonisten.
Nacht van de Lange Messen
Nacht van 30 juni op 1 juli 1933 waarin Hitler op bloedige wijze afrekende met de veeleisende leiders van de SA, waaronder Ernst Röhm.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
Oberabschnitt
Aanduiding voor een hoofddistrict van de Schutzstaffel (SS) vanaf november 1933.
RSHA
Reichssicherheitshauptambt. De centrale inlichtingen en veiligheidsdienst van het Derde Rijk
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Gustav Adolf Scheel, Sandbergers mentor binnen de SD.
(Bron: United States Holocaust Memorial Museum)


Hans Frank, president van de academie voor Duits recht en latere gouverneur van het Generalgouvernement. Sandberger correspondeerde met hem.
(Bron: Bundesarchiv)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
14-07-2012
Laatst gewijzigd:
31-07-2012
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.