Maczek, Stanislaw

Jeugd, opleiding en vroege carričre

Stanislaw Wladyslaw Maczek werd op 31 maart 1892 geboren in de buitenwijk Szczerzec van Lwów, het huidige Lviv in de Oekraďne. Lwów was een Poolse stad in de regio Galicië, die toen toebehoorde aan Oostenrijk-Hongarije. Zijn vader, Witold Maczek was advocaat en ambieerde een aanstelling tot rechter zoals zijn vader geweest was. Stanislaws grootvader heette Maĉek en was van Kroatische afkomst. Maczeks moeder, Anna Czerny, kwam uit een rijke grond bezittende familie. Stanislaw Maczek had een tweelingbroer, Franciszek en twee jongere broers, Karol en Jan. De vier broers werden opgevoed naar Poolse katholieke tradities, ondanks dat vader van Kroatische afkomst was en dat het gezin nu in Oostenrijk-Hongarije woonde. Op deze manier leerden de broers respect te hebben voor verschillende culturen en talen.

Vanaf 1902 bezocht de jonge Stanislaw Maczek de openbare school in Drohobych, een provinciestad vlakbij Lwów waar het gezin destijds woonde. Tijdens zijn jeugd werd hij sterk beďnvloed door zijn oom Karl Czerny, bij wie hij vaak zijn vakanties doorbracht in diens landhuis. Na het behalen van zijn gymnasiumdiploma studeerde Stanislaw Maczek van 1910 tot 1914 filosofie, psychologie en polonistiek aan de universiteit van Lwów. Hij was in deze periode bijzonder geďnteresseerd in Poolse literatuur en sprak zijn patriottische houding en grenzeloze toewijding ten opzichte van zijn Poolse thuisland, vaak uit.

Na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, op 28 juli 1914, onderbrak Maczek zijn studies en hoopte deel te kunnen gaan uitmaken van de “Poolse Legioenen" onder Józef Pilsudski, een Pools-nationalistische militaire leider die aan de zijde van Oostenrijk-Hongarije en Duitsland de Russen wilde verslaan. Maczek werd echter als dienstplichtige opgeroepen voor het Oostenrijk-Hongaarse leger en onderging een korte officiersopleiding. De jonge Poolse officier werd pelotonscommandant in een bataljon verdedigingstroepen. In 1915 werden de kwaliteiten van de jonge commandant al door zijn superieuren erkend. Hij viel vooral op door zijn tactische vaardigheden met kleine gemotoriseerde eenheden. Medio juni 1915 werd Maczek commandant van het 8ste peloton van het elite 2e regiment Tiroler Kaiser Jaeger. Dit regiment vocht aan het Italiaanse front en de jonge commandant deed veel waardevolle ervaring op met oorlogvoering in de bergen. In 1916 werd hij gepromoveerd tot 2e luitenant en als instructeur geplaatst op de officiersopleiding in Steyer, Oostenrijk.

Vanaf de herfst van 1916 tot begin 1918 nam hij, wederom als bataljonscommandant bij de Tiroler Kaiser Jaeger, deel aan bloedige gevechten in de Dolomieten en raakte gewond aan zijn been. Na een behandeling in Wenen stuurden de militaire artsen hem drie maanden voor herstel op verlof. Deze tijd bracht Maczek door in Lwów, waar hij enkele van zijn universitaire studies afrondde. De laatste maanden van de oorlog vocht hij in Zuid-Tirol en werd hij bevorderd tot luitenant. Tijdens de Eerste Wereldoorlog sneuvelden Stanislaws tweelingbroer Franciszek en zijn jongere broer Karol in Oostenrijk-Hongaarse dienst.

Eén van de belangrijkste gevolgen van de Eerste Wereldoorlog was de nieuwe onafhankelijkheid van Polen. De Poolse grenzen werden echter door de Oekraďne betwist waardoor eind 1918 de Pools-Oekraďense Oorlog uitbrak. Stanislaw Maczek, die na de Eerste Wereldoorlog in de rang van kapitein als bataljonscommandant dienst had genomen in het nieuwe Poolse leger, vocht mee in een Pools offensief. Na enige successen werden de Polen tegengehouden en ontstond er een loopgravenoorlog op de Pools-Oekraďense grens, die de gehele winter zou duren. In april 1919 werd Maczek teruggehaald naar Polen om een compagnie stormtroepen (lotna kompania in het Pools) op te richten. De compagnie werd geheel gemotoriseerd en uitstekend uitgerust met zware machinegeweren. De manschappen van de compagnie waren allemaal geharde veteranen uit de Eerste Wereldoorlog en de lotna kompania werd overal ingezet waar Poolse troepen in gevaar dreigden te geraken door geleden verliezen of strategische fouten. Hierdoor nam Maczeks compagnie deel aan de slagen om Drohobycz, Stanislawów, Buczacz en Stryj. Nadat de Poolse grenzen veilig gesteld waren, eindigde de Pools-Oekraďense oorlog in de zomer van 1919.

In juni 1919 kreeg kapitein Stanislaw Maczek een functie als stafofficier bij het 2e Poolse leger. Hij voelde zich echter niet thuis achter een bureau en kreeg op eigen verzoek de leiding over de oprichting van een nieuw bataljon stormtroepen. Dit bataljon werd succesvol ingezet in de oorlog tussen Polen en de Sovjet-Unie, die in februari 1919 was uitgebroken. Deze oorlog, ook wel de Pools-Bolsjewiekse oorlog genoemd, ging eveneens over grensconflicten en werd uitgevochten in het huidige Wit-Rusland en de Oekraďne. De oorlog eindigde op 18 maart 1921 met de ondertekening van het Verdrag van Riga.

Na deze oorlog, waarin Stanislaw Maczeks enige overgebleven en jongste broer Jan was gesneuveld, werd Maczek gepromoveerd tot majoor en besloot hij om zijn universitaire studies niet af te maken, maar zijn militaire carričre voort te zetten. Van 1921 tot 1923 was hij commandant van een bataljon infanterie van het in Lwów gestationeerde 26ste Infanterie Regiment. In deze tijd leerde hij de 13-jarige Sophia Kurys kennen met wie hij later in het huwelijksbootje zou stappen. Vanaf 1 augustus 1923 bezocht Maczek de Hogere Militaire School in Warschau waar hij in 1924 afstudeerde. Hij werd bevorderd tot luitenant-kolonel en werd tot 1927 ingedeeld bij de generale staf in Lwów. Later dat jaar werd hij plaatsvervangend commandant van het 76ste Infanterie Regiment in Grodno (het huidige Hrodna in het westen van Wit-Rusland). Op 25 juni 1928 trouwde Stanislaw Maczek met de 18 jaar jongere Sophia Kurys. De huwelijksplechtigheid vond plaats in de parochiekerk van Worochie waarna het pasgetrouwde stel op huwelijksreis ging naar Constanta aan de Roemeense Zwarte Zeekust. In 1929 werd luitenant-kolonel Maczek commandant van het 81ste Infanterie Regiment in Grodno. Op 1 januari 1931 werd hij bevorderd tot kolonel. In 1935 werd hij plaatsvervangend commandant van de 7e Infanterie Divisie in Czestochowa. Omdat hij veel ervaring had met snel verplaatsbare troepen kreeg Maczek op oktober 1938 het bevel over de 10e Gemotoriseerde Cavalerie Brigade, de eerste geheel gemotoriseerde brigade van het Poolse leger.

Definitielijst

Brigade
Bestond meestal uit twee of meer Regimenten. Kon onafhankelijk of als een deel van een Divisie dienen. Soms waren ze deel van een Korps in plaats van een Divisie. In theorie bestond een Brigade uit 5.000 - 7.000 man.
Cavalerie
In het Engels Calvary. Oorspronkelijk een aanduiding voor bereden troepen. In de Tweede Wereldoorlog de aanduiding voor gepantserde eenheden. Belangrijkste taken zijn verkenning, aanval en ondersteuning van infanterie.
Divisie
Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.
Eerste Wereldoorlog
Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant (de Triple Entente), op den duur versterkt door o.a. Italië en de Verenigde Staten, en Duitsland, Bulgarije, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (de Centrale Mogendheden of Centralen). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.
infanterie
Het voetvolk van een leger (infanterist).
offensief
Aanval in kleinere of grote schaal.
regiment
Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.
Sovjet-Unie
Sovjet Rusland, andere naam voor de USSR.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Een jonge Stanislaw Maczek tijdens zijn gymnasiumperiode te Lwów.
(Bron: Maczek Garizzim)


Majoor Stanislaw Maczek in Warschau, 1924.
(Bron: Generaal Maczek Museum)


Huwelijksfoto van Stanislaw Maczek en Sophia Kurys, 1928.
(Bron: Generaal Maczek Museum)


Stanislaw Maczek vlak voor de Tweede wereldoorlog.
(Bron: Makers)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-05-2013
Laatst gewijzigd:
02-10-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.