Nederlandse torpedomotorboten

Torpedomotorboten van de TM 22-klasse

Technische gegevens

Bouwwerf:Canadian Power Boat te Montreal, Canada
Grootste lengte:21,3 meter
Grootste breedte:6,1 meter
Diepgang:1,2 meter
Waterverplaatsing:32 ton
Machine-installatie:3 x Packard benzinemotoren
Machinevermogen:4.200 pk
Maximale snelheid:48 knopen
Bemanning:12 koppen
Bewapening:4 x 45cm torpedolanceerbuizen, 4 tot 8 dieptebommen, 2 x 2 .50 mitrailleurs

Deze zeer snelle Canadese torpedomotorboten waren besteld voor dienst in Nederlands Oost-Indië en waren uitgerust met vier torpedolanceerbuizen. Omdat de boten niet meer op tijd geleverd konden worden, werden er twaalf van de zestien naar Nederlands West-Indië gestuurd. De overige vier werden verkocht aan de US Navy. TM 22 tot en met TM 27 werden in november en december 1941 per schip afgeleverd op Curaçao, waar zij afgebouwd zouden worden. TM 28 tot en met TM 33 maakten de reis naar Curaçao geheel op eigen kracht. De torpedomotorboten werden in de West nooit uitgerust met torpedo`s. Tegen de tijd dat de onderwaterprojectielen leverbaar en oorlogsgereed waren, waren de lanceerbuizen grotendeels onbruikbaar geworden. Voordat het tot een definitieve oplossing kon komen, werd de Torpedomotorbootdienst in de Nederlandse Antillen al weer afgebouwd. Een aantal boten werd als deklast op tankers naar Engeland overgebracht en aan de Royal Navy overgedragen. De bemanningsleden gingen over naar moderne Britse torpedomotorboten die in Nederlandse dienst kwamen en opereerden in het Kanaal.

Hr. Ms. TM 22

Hr. Ms. TM 22 werd op Curaçao afgebouwd en in 1942 in dienst gesteld. De TM 22 werd, samen met de overige TM 22-klasse torpedomotorboten gestationeerd op Parera, Curaçao, waar in de loop van 1943 een basis voor deze boten gereed kwam. Deze had de beschikking over een steiger, een sleephelling, een botenhal, werkplaatsen en accommodatie voor de opvarenden. Nadat de TM 22 beschadigd was geraakt bij een zoektocht naar vermiste vliegers, werd de boot na reparatie in reserve genomen. Hr. Ms. TM 22 werd op 1 juni 1947 van de sterkte afgevoerd.

Hr. Ms. TM 23

Nadat de TM 23 afgebouwd was, werd de boot in 1942 in dienst gesteld. In de nacht van 5 november 1942 werden op tien zeemijlen ten westen van Curaçao twee geallieerde tankers uit een konvooi, de Amerikaanse Meton en de Noorse Astrell, getorpedeerd. Hr. Ms. TM 23 redde een groot deel van de bemanningsleden door 69 opvarenden op te pikken en behouden aan land te brengen in Willemstad. Op 19 februari 1943 kreeg Hr. Ms. TM 23, tijdens een poging de overlevenden van een in zee gestort vliegtuig te redden, een tros in één van haar drie schroeven en moest door Hr. Ms. TM 25 naar Willemstad gesleept worden. Halverwege nam de tot hulpmijnenveger omgebouwde sleepboot Hr. Ms. Mico de sleep over. Later in dat jaar brak de TM 43 haar kiel tijdens een volgende zoektocht naar een neergestort vliegtuig en werd vervolgens op Parera gesloopt.

Hr. Ms. TM 24

De TM 24 werd eveneens op Curaçao afgebouwd en in 1942 in dienst gesteld. Op 5 november nam de torpedomotorboot deel aan dezelfde reddingsactie als zusterschip TM 23 door bij de zinkende tankers post te vatten om eventuele verdere overlevenden op te pikken. Hr. Ms. TM 24 pikte nog eens twintig overlevenden van de Astrell op en bracht hen in veiligheid. In 1944 liep de torpedomotorboot een gebroken kiel op tijdens een zoektocht naar overlevenden van een vermist vliegtuig en werd datzelfde jaar nog gesloopt.

Hr. Ms. TM 25

Hr. Ms. TM 25 werd in 1942 op Curaçao afgebouwd en in dienst gesteld. Nog geen jaar later, op 27 februari 1943, ging de torpedomotorboot verloren na een benzine-explosie die gevolgd werd door een fatale brand.

Hr. Ms. TM 26

De TM 26 werd ook in 1942 in dienst gesteld na op Curaçao te zijn afgebouwd. De torpedomotorboot werd samen met Hr. Ms. TM 33 in 1944 overgebracht naar Sydney, Australië en omgebouwd tot patrouillemotorboot en in dienst gesteld als PMB 26. De boot werd gestationeerd in Port Darwin en ter beschikking gesteld van de Netherlands Forces Intelligence Service (NEFIS). Op 1 mei 1946 werd de boot overgedragen aan de MLD en in Nederlands Oost-Indië ingezet als air-sea-rescue boot.

Hr. Ms. TM 27

De TM 27 was de laatste van de Canadese torpedomotorboten die in 1942 op Curaçao afgebouwd en in dienst gesteld werden. Op 6 juli 1943 zonk de boot na een benzine-explosie. Het schip werd nog geborgen, maar vervolgens gesloopt.

Hr. Ms. TM 28

De TM 28 was in juni 1942 opgeleverd door de werf in Montreal en werd door een uit Curaçao overgevlogen Nederlandse bemanning in dienst gesteld en samen met Hr. Ms. TM 29, naar Miami gevaren. Vanuit Miami vertrok de torpedomotorboot begin augustus, samen met de TM 29, de Higginsboten Hr. Ms. H 7 en Hr. Ms. H 8 en de motorreddingsboot Hr. Ms. MRB 50, naar de Nederlandse Antillen en kwamen op de 26e van die maand behouden aan in Willemstad, Curaçao. In de zomer van 1944 werden de TM 28 tot en met TM 31 verscheept naar Engeland waar de boten door de Royal Navy werden opgelegd. In februari 1946 werd de TM 28 van de sterkte afgevoerd.

Hr. Ms. TM 29

Hr. Ms. TM 29 werd in de zomer van 1942 overgevaren van Montreal naar Curaçao door de Nederlandse bemanning. Twee jaar later werd de torpedomotorboot overgebracht naar Engeland en opgelegd door de Britse marine. In februari 1946 werd de TM 29 van de sterkte afgevoerd.

Hr. Ms. TM 30

Hr. Ms. TM 30 werd op 11 september 1942 op de werf in Montreal in dienst gesteld en samen met zusterschepen Hr. Ms. TM 31, TM 32 en TM 33, via New York, Norfolk, Miami, Havana en Santo Domingo, overgevaren naar de Nederlandse Antillen. De vier torpedomotorboten kwamen op 18 november 1942 behouden aan op Curaçao. De bemanningsleden waren Nederlandse marinemannen die in Nederlands Oost-Indië op de TM 4-klasse torpedomotorboten hadden gediend en in maart van dat jaar ontsnapt waren naar Australië. In de zomer van 1944 werd de TM 30 verscheept naar Engeland en daar opgelegd door de Royal Navy. Op 1 april 1946 werd de boot van de sterkte afgevoerd.

Hr. Ms. TM 31

Na in Canada in dienst gesteld en overgevaren te zijn naar Curaçao, redde de torpedomotorboot in februari 1943 de zeskoppige bemanning van een Amerikaanse bommenwerper. In de zomer van 1944 werd de TM 31 verscheept naar Engeland en overgedragen aan de Royal Navy. In de nacht van 1 op 2 september 1944 moest de boot tijdens een zware storm op het strand gezet worden en raakte zwaar beschadigd. Vervolgens werd de TM 31 van de sterkte afgevoerd en gesloopt.

Hr. Ms. TM 32

Hr. Ms. TM 32 stootte kort na vertrek uit Montreal op de Richelieu River, tussen de St. Laurens en Lake Champlain, op een rots en keerde terug naar de werf. Daar ging de bemanning over op de zojuist afgebouwde TM 34, die in dienst gesteld werd als Hr. Ms. TM 32. De nieuwe TM 32 ging vervolgens de drie andere boten achterna en haalde deze in Norfolk in. In de Nederlandse Antillen maakte de torpedomotorboot deel uit van de Torpedomotorbootdienst vanuit Parera. De boot werd enige maanden later uit de sterkte afgevoerd nadat de kiel gebroken was tijdens een zoektocht naar vermiste vliegers.

Hr. Ms. TM 33

Na in november 1942 aangekomen te zijn op Curacao maakte Hr. Ms. TM 33 deel uit van de kleine vloot Nederlandse torpedomotorboten die opereerde vanuit Parera. In 1944 werd de boot, samen met TM 26, overgebracht naar Sydney en ter plaatse omgebouwd en in dienst gesteld als PMB 33. Vanuit Port Darwin werd de boot vervolgens ter beschikking gesteld van de NEFIS. Op 1 mei 1946 ging de boot naar de MLD in Nederlands Oost-Indië.

TM 34 tot en met TM 37

Deze vier boten werden verkocht aan de US Navy. De eigenlijke TM 34 werd als vervanger van de beschadigde TM 32 naar de Nederlandse Antillen gestuurd als Hr. Ms. TM 32. De eigenlijke TM 32 werd gerepareerd en op 19 april 1943 in Amerikaanse dienst gesteld als USS PT 368. Op 11 oktober liep de boot aan de grond bij Halmaheira in Nederlands Oost-Indië en werd door de eigen bemanning vernield om te voorkomen dat de boot in vijandelijke handen viel. TM 35 werd op 27 maart in Amerikaanse dienst gesteld als USS PT 369 en TM 36 als USS PT 370 op 22 april 1943. Beide torpedomotorboten werden op 1 november 1945 buiten dienst gesteld en van de sterkte afgevoerd. TM 37 werd op 10 april 1943 in dienst gesteld als USS PT 371. Deze torpedomotorboot liep op 19 september 1944 aan de grond bij de Molukken en werd door de bemanning vernield.

Definitielijst

torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


TM 22 tot en met TM 27 op de sleephelling op Parera.
(Bron: Maritiem Digitaal)


Hr. Ms. TM 28 in Nederlands West-Indië.
(Bron: Maritiem Digitaal)


Hr. Ms. TM 26 in actie voor de MLD in Nederlands Oost-Indië.
(Bron: Maritiem Digitaal)

Informatie

Artikel door:
Peter Kimenai
Geplaatst op:
01-12-2013
Laatst gewijzigd:
04-03-2018
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.