Roosevelt, Franklin

Amerika in oorlog

7 december 1941 was een datum die volgens Roosevelt zou "voortleven in schande". Die dag werd de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor op het Hawaiiaanse eiland Oahu door de Japanse Keizerlijke Marine aangevallen. Meer dan 2.000 Amerikanen lieten het leven en een groot deel van de Amerikaanse oorlogsvloot in de Pacific werd uitgeschakeld. De voorafgaande maanden waren de politieke spanningen tussen de Verenigde Staten en Japan toegenomen. Nadat de Japanners in juli 1941 heel Frans-Indochina hadden bezet, hadden de Amerikanen, net als de geallieerde landen, hun olie-uitvoer naar Japan volledig gestaakt. GeŽist werd dat Japan zich terugtrok uit China en Frans-Indochina, maar in plaats daarvan besloot het keizerrijk met de aanval op Pearl Harbor de Amerikaanse Pacific Fleet uit te schakelen, zodat de Verenigde Staten de Japanse expansiedrift niet langer effectief konden tegenwerken.

Een dag later sprak Roosevelt, die nog op 6 december een beroep had gedaan op de Japanse keizer om te komen tot een vreedzame oplossing voor het conflict, in het Capitool het Amerikaanse Congres toe. Miljoenen Amerikanen luisterden naar de toespraak die live op de radio uitgezonden werd. De president veroordeelde de "plotselinge", "doelbewuste" en "lafhartige" Japanse aanval en vroeg de verzamelde senatoren en afgevaardigden om hun steun bij het verklaren van de oorlog aan Japan. Het Huis van Afgevaardigden steunde hem met 388 tegen 1 en de Senaat met 82 tegen 0 stemmen. Nadat op 11 december 1941 Duitsland en ItaliŽ als bondgenoten van Japan de oorlog hadden verklaard aan de Verenigde Staten, verklaarde Roosevelt diezelfde dag met eveneens overtuigende steun van het Congres ook deze landen de oorlog. De Verenigde Staten traden toe tot het kamp van de geallieerden.

"Vandaag bevinden wij ons, tezamen met u en de volkeren van het Britse Rijk, in hetzelfde schuitje. Maar het is een schip dat niet kan en niet zal zinken." Die woorden schreef Roosevelt na de oorlogsverklaring aan zijn Britse bondgenoot Winston Churchill. De twee wereldleiders ontmoetten elkaar opnieuw in Washington tijdens de Arcadia Conferentie van 22 december 1941 tot 14 januari 1942. Churchill logeerde bij de Roosevelts in het Witte Huis, wat de kameraadschappelijke band tussen beide mannen verder vergrootte. Tijdens de conferentie werd bepaald dat het verslaan van nazi-Duitsland, dat als de meest sterke vijand werd beschouwd, voorrang had. Pas wanneer Hitler overwonnen was, zouden de geallieerden zich volop richten op de strijd tegen Japan. Onderdeel van deze zogenoemde Europe First-strategie zou een geallieerde landing in West-Europa zijn, maar afgesproken werd om eerst de aanval te openen op Duitse en Italiaanse troepen in Noord-Afrika met wat later (november 1942) operatie Torch zou gaan heten. Om de gezamenlijke strijd beter te kunnen coŲrdineren werd de Combined Chiefs of Staff gevormd, bestaande uit de Amerikaanse en Britse stafchefs, met Washington als hoofdkwartier.

Behalve president was Roosevelt uit hoofde van zijn functie ook automatisch opperbevelhebber van de Amerikaanse strijdkrachten, maar in tegenstelling tot zijn bondgenoten Churchill en de Sovjetdictator Joseph V. Stalin bemoeide hij zich niet actief met de militaire organisatie en strategie. Dat liet hij over aan zijn militaire bevelhebbers. Zijn belangrijkste militaire adviseur en vertrouweling was George Marshall, de stafchef van het Amerikaanse leger die op 16 december 1944 gepromoveerd zou worden tot General of the Army (vijfsterrengeneraal), de hoogste Amerikaanse legerrang. Marshall was een groot voorstander van een geallieerde landing op de Franse kust vanuit Engeland en had die het liefst al in 1942 laten plaatsvinden. Ook Stalin wenste dat zijn bondgenoten spoedig een Kanaaloversteek zouden uitvoeren, in de hoop dat het voeren van een oorlog aan twee fronten in Europa Duitsland zou verzwakken. De Britten waren echter van mening dat het nog te vroeg was voor een oversteek. Het zou maandenlang een twistpunt blijven tussen de geallieerden, waarbij Roosevelt zich opwierp als bemiddelaar tussen de Britten en de Sovjets.

Een bijkomstig gevolg van de Japanse aanval op de Verenigde Staten was de internering van meer dan 110.000 personen met Japanse achtergrond die woonden aan de westkust. Gevreesd werd voor het risico dat zij spioneerden voor het Japanse keizerrijk en de Japanse zaak steunden. Tijdens de aanval op Pearl Harbor hadden drie lokale bewoners van Japanse afkomst op het HawaÔaans eiland Niíihau hulp geleverd aan een Japanse piloot die hier geland was na de aanval op de marinebasis, wat dit wantrouwen mede had gevoed. Met het ondertekenen van Executive Order 9066 op 19 februari 1942, die het verwijderen van "sommige of alle burgers" uit militaire zones in de VS mogelijk maakte, gaf president Roosevelt de aanzet tot de massale internering. 62% van de aldus geÔnterneerde personen met een Japanse achtergrond bezat de Amerikaanse nationaliteit. Hoewel de omstandigheden in de interneringskampen (War Relocation Centers genoemd) over het algemeen betrekkelijk goed waren, vormt deze geschiedenis een smet op de reputatie van Roosevelt, die verweten wordt onschuldige mensen langdurig hun vrijheden ontnomen te hebben zonder enige vorm van proces.

Definitielijst

geallieerden
Verzamelnaam voor de landen / strijdkrachten die vochten tegen Nazi-Duitsland, ItaliŽ en Japan gedurende WO 2.
nazi
Afkorting voor een nationaal socialist.
operatie Torch
Geallieerde amfibische landingen in Marokko en Algerije op 8 November 1942. Voorgaande namen van Torch zijn (zie) Gymnast en Super-Gymnast.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Een dag na de Japanse aanval op Pearl Harbor spreekt Roosevelt het Congres toe.
(Bron: National Archives and Records Administration)


George Marshall, Roosevelts belangrijkste militaire adviseur, met minister van Oorlog Henry Stimson.
(Bron: Publiek Domein)


De San Fransisco Examiner meldt de door Roosevelt bevolen concentratie van Japanse burgers in CaliforniŽ.
(Bron: National Archives and Records Administration)

Informatie

Artikel door:
Kevin Prenger
Geplaatst op:
21-10-2014
Laatst gewijzigd:
28-10-2014
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

CategorieŽn


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2018
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.