Executies in de bossen van Norg

Overige fusillades

Naast de hiervoor omschreven 21 personen, zijn er bij Norg op eerdere tijdstippen nog vier andere mannen gefusilleerd.

Frederik Legger

Frederik Legger werd geboren in Groningen op 10 september 1917, als zoon van Herman Frederik Legger en Jansina Avina Koetse. Hij was getrouwd met Cornelia (Corrie) Birza en kreeg een dochter genaamd Tineke. Legger was doopsgezind en van beroep inspecteur van een levensverzekeringsmaatschappij. Legger, schuilnaam Fré, maakte deel uit van L.O. en K.P. en was districtshoofd van het N.S.F. Op 18 oktober 1944 werd hij aangehouden (o.a. door Abraham Kaper). De SD wachtte hem en andere verzetsmannen op aan de Parkstraat 111 in Groningen, waar een vergadering over de vorming van de B.S. op provinciaal niveau zou worden gehouden. Tijdens verhoren liet hij niets los en werd hij extreem zwaar mishandeld. Ten gevolge hiervan raakte hij bewusteloos en was hij dagenlang nagenoeg niet bij kennis.

Legger werd op 6 november 1944 met een klein overvalwagentje van de Grüne Polizei, zwaar gewond en buiten kennis overgebracht naar Bonhagen. Nabij het Stokersbosje werd hij, gewikkeld in een deken, een vers geploegde akker opgetild door Helmuth Johann Schäper en Klaas Carel Faber. Daar hebben zij hem doodgeschoten en begraven. Fré stierf op 27-jarige leeftijd. De twee SD-ers kwamen na hun daad hun handen wassen bij de woning van eerdergenoemde Eleveld, die geen idee had van wat de mannen zojuist gedaan hadden. Pas op 13 augustus 1945 werd het veldgraf van Legger bij toeval door een gravende hond ontdekt. Op 17 augustus 1945 werd Legger herbegraven op de begraafplaats Esserveld te Groningen. In Groningen werd de F. Leggerstraat naar hem vernoemd en postuum werd Legger het verzetsherdenkingskruis toegekend.

Frederik de Jong

Frederik de Jong werd geboren in Hommerts op 30 juni 1923, als zoon van Emke de Jong en Dirkje Visser. Hij was bakkersknecht bij bakker Willem Rienks in Arum, gereformeerd en verloofd met Julia Wijnalda. Tijdens een door de bezetter uitgevoerde razzia werd hij als onderduiker aangehouden in de woning van zijn aanstaande schoonouders aan de Hockaart te Arum. Op 24 oktober 1944 werd hij ingeschreven in het register van inschrijving van het Huis van Bewaring te Leeuwarden. Hij werd daarna naar strafkamp Yde gezonden, om onder dwang werkzaamheden te verrichten voor Organisation Todt.

Piebe Hoekema

Piebe Hoekema werd geboren in Koudum op 15 augustus 1922, als zoon van Uilke Hoekema en Geeske Visser. Hij was ongehuwd en werkte als slagersknecht bij slager Durk Kuipers in Arum. In de omgeving van Arum werden veel ondergedoken jongens verraden door Jan Faber. Mogelijk dat Hoekema en De Jong ook door hem verraden zijn, waarna ze zijn aangehouden. Hoekema werd op 15 oktober 1944 ingeschreven in het Huis van Bewaring te Leeuwarden, waarschijnlijk was hij de dag daarvoor aangehouden.

De Jong en Hoekema werden tewerkgesteld in strafkamp Yde. Samen vluchtten zij op 15 november 1944, net na de middag. Door een patrouille landwachters uit Peize werden ze rond 17:00 uur aangehouden en in Roden in een cel van het gemeentehuis geplaatst. Een dag later omstreeks 14:30 uur arriveerden Abschnittsleiter Fritz Hartwich en Unterabschnittsleiter Karl Zülow van strafkamp Yde met een rode DKW personenauto om Frederik en Piebe op te halen. Op een voetpad langs de Donderseweg, nabij de weg langs het voormalige munitiedepot, zijn ze vervolgens doodgeschoten. Frederik stierf op 20 jarige leeftijd en Piebe was 21 jaar oud. Ze werden daar achtergelaten, voorzien van een kaart met de tekst ‘Ich bin von der Arbeid weckgelaufen und habe damit Sabotage getrieben, die verdiente Strafe habe Ich bekommen’. Na een melding heeft wachtmeester Willem Kooijmans ze daar met schotwonden in het hoofd aangetroffen. Huisarts Elzinga kwam ook ter plaatse en verklaarde Frederik en Piebe officieel dood. Burgemeester Pelinck stelde de familie in kennis, waarna een lijkkoets de lichamen ophaalde, die tijdelijk in het lijkenhuisje op de begraafplaats te Norg waren opgebaard.

Roelf Pentinga

Roelf Pentinga werd geboren in Westerbroek op 11 augustus 1896, als zoon van Jan Pentinga en Jantje Drent. Op 1 februari 1923 trouwde hij in Wildervank met Jantje Mulder. Het echtpaar kreeg één kind. Pentinga was doopsgezind en Kapitein der Staatspolitie. Hij maakte deel uit van LO stad Groningen, Inlichtingengroep Blauwe Rinus, was Commandant O.D. en officier luchtbescherming Groningen. Pentinga werd op 4 december 1944 aangehouden door de broers Faber en Helmuth Johann Schäper. Ongeveer een maand later, na vele zware verhoren, die Pentinga doorstond zonder te praten, reden ze met hem naar Norg. Langs de Donderseweg nabij het Oostervoortsche Diep hoorde hij zijn ‘doodvonnis’. SD chef Haase had, om Pentinga voor een zware straf te behoeden, opdracht gegeven om hem voor de Arbeitseinsatz naar Borkum te sturen. Ernst Knorr die de leiding had over de verhoren had dit echter gewijzigd in ‘fusilleren’.

Klaas Carel Faber verklaarde na de oorlog dat Pentinga, die dacht dat hij door een vuurpeloton neergeschoten zou worden, gevraagd had of hij als officier zelf het commando mocht geven. De SD ging niet in op deze laatste wens van Pentinga. Nadat men 20 tot 30 meter het bos in was gelopen schoot Schäper hem dood. Pentinga stierf op 48-jarige leeftijd. Pas op 31 oktober 1946 werd het veldgraf van Pentinga ontdekt. Vijf dagen later is hij gecremeerd, waarna zijn as is bijgezet op de Zuiderbegraafplaats te Groningen.

Definitielijst

Arbeitseinsatz
Gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Circa 11 miljoen Europese burgers werden in dit kader opgeroepen om dwangarbeid te verrichten in het Derde Rijk. Niet te verwarren met de Arbeidsdienst, een organisatie opgericht als nationaal-socialistisch vormingsinstituut voor Nederlandse jongeren.
razzia
Georganiseerde drijfjacht op een groep mensen. Dat konden joden zijn, maar ook onderduikers of andere groeperingen.

Pagina navigatie

Afbeeldingen


Locatie van het veldgraf van Frederik Legger.


Foto genomen vanaf de plaats van staandehouding van Geert Eleveld, genomen in de richting waar hij destijds de schietende 'Duitsers' zag, waarbij hij zonder dit te weten over het veldgraf van Fre Legger keek.
(Bron: Gerrit Hazenberg)


Locatie van het veldgraf van Roelf Pentinga.

Informatie

Artikel door:
Gerrit Hazenberg
Geplaatst op:
13-03-2015
Laatst gewijzigd:
03-09-2017
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT Alle rechten voorbehouden © 2002-2017
Hosted by Vevida. Privacyverklaring, cookies, disclaimer en copyright.