Operatie Nordwind

Op 16 januari 1945 ondernam het XXXIX. Armeekorps een laatste poging om zich bij het bruggenhoofd in Gambsheim aan te sluiten en daarmee de Amerikaanse troepen af te sluiten. Het XXXIX. Armeekorps bestond nu uit de 10. SS-Panzerdivision 'Frundsberg', de 7. Fallschirmjägerdivision, de Sturmgeschützbrigaden 384 en 667 en zelfs het Reichsführer Escortbataillon. De aanval was gericht op Lauterbourg en het was de bedoeling om contact te maken met het bruggenhoofd in Gambsheim. Als deze verbinding eenmaal tot stand gekomen zou zijn, kon er opgerukt worden naar de Saverne-kloof. De Amerikaanse bevelhebbers Patch en Brooks hadden wel een aanval verwacht, maar niet op deze locatie.

Op 16 januari was de Amerikaanse 12th Armoured Division begonnen met een poging om Herrlisheim te veroveren. Als dit zou slagen, dan kon de verbinding naar het bruggenhoofd bij Gambsheim onderbroken worden. De divisie werd in tweeën gedeeld en deze delen maakten omtrekkende bewegingen met het doel om Herrlisheim te omsingelen. Inlichtingen wezen erop dat het plaatsje maar door zo'n 500 tot 800 verzwakte Duitse soldaten verdedigd werd. Het ging echter mis vanaf het begin. De groep ten noorden van Herrlisheim kwam vrijwel onmiddellijk onder zwaar Duits artillerievuur te liggen en maakte dus ook weinig vorderingen. Ten zuiden was een tankbataljon gestuit op de daar door de Amerikanen niet verwachte 10. SS-Panzerdivision 'Frundsberg'. Deze elitedivisie maakte korte metten met de Amerikaanse Shermantanks, wat resulteerde in 50 vernietigde tanks en 300 krijgsgevangen.

Doordat zijn rechterflank uiterst kwetsbaar geworden was, en zijn beide tankdivisies uitgeput en ernstig verzwakt, besloot Brooks zich terug te trekken. In de nacht van 20 op 21 januari trokken de zwaar gehavende eenheden ten noorden van het Haguenau-woud zich terug in zuidwestelijke richting bij de rivier de Moder. Dit ging gepaard met grote protesten bij de lokale bevolking. Het was de eerste grootschalige terugtocht van de Amerikanen sinds het debacle in Kasserine, Noord-Afrika in 1943. De terugtocht verliep echter snel en geordend en voordat de Duitsers het in de gaten hadden waren de Amerikanen al ingegraven langs de rivieren de Zorn, de Moder en de Routhfach.

De nieuwe posities van het 6th Corps bleken niet veel voordeel op te leveren voor de optrekkende Duitsers. Het terrein was van weinig strategische waarde. De Duitsers werden bij een eventuele tegenaanval zelfs kwetsbaar in de flanken. De Duitsers hadden ook te kampen met de slechte weersomstandigheden. Het duurde vier dagen voordat de Duitsers met hun uitrustingen de nieuwe Amerikaanse stellingen bereikt hadden. Toen had Brooks reeds maatregelen genomen om een verdere doorbraak tegen te gaan. Van oost naar west had hij de volgende divisies opgesteld: de 45th, 103th, 79th en 36th Infantry Division. Als reserve had hij de beschikking over de overlevenden van de 12th en 14th Armoured Divisions en nog een gedeelte van Taskforce Linden. Ten noorden van Straatsburg waren ook Franse versterkingen gearriveerd en vanuit de Ardennen was de 101st Airborne Division onderweg, die zo moedig gestreden had in Bastogne. Met deze troepen ter beschikking kon het 6th Corps gemakkelijk de kleine Duitse aanvallen doorstaan, die plaatsvonden in de nacht van 24 op 25 januari tijdens een zware sneeuwstorm. De aanvallers wisten wel op drie plaatsen op een beperkte schaal door de nieuwe linies van het 6th Corps te breken, maar werden teruggedreven door tegenaanvallen van de 14th Armoured Division en van de 42th Infantry Division. De volgende dag ondernam Patch met vier divisies een tegenaanval om de Duitse aanvallende aspiraties in de Elzas voorgoed de kop in te drukken. De 45th en 100th Infantry Divisions rukten op in het westen en de Amerikaanse 36th Infantry Division en de 3ième Division d'Infantrie Algérienne in het oosten. De Duitsers zagen hun flanken bedreigd en waren gedwongen om zich terug te trekken. Het laatste restje Duitse hoop in de Elzas was voorgoed verloren. De aanvallen werden opnieuw afgeslagen en het Duitse opperbevel gelastte de aanvallen af op 26 januari 1945. De laatste reserves waren verspeeld en de Duitsers maakten zich gereed voor grootschalige Amerikaanse tegenaanvallen. Adolf Hitler verving bovendien Johannes Blaskowitz door Hausser, een generaal van de Waffen-SS. Tevens verplaatste hij de overgebleven zwaar gehavende mobiele formaties naar het oostfront, waar de Sovjets een gigantisch offensief gestart waren met als einddoel Berlijn. De troepen die achterbleven in de Elzas voor de verdediging waren nog zwakker en kleiner in aantal dan eind december 1944 het geval was geweest.

Definitielijst

bruggenhoofd

Een aan de andere kant van een (natuurlijk)opstakel veroverd stuk land waaruit de aanvaller zijn aanval verder kan voorzetten.

divisie

Bestond meestal uit tussen de een en vier Regimenten en maakte meestal deel uit van een Korps. In theorie bestond een Divisie uit 10.000 - 20.000 man.

offensief

Aanval in kleinere of grote schaal.