Hitler, Adolf

LET OP: dit artikel wordt momenteel herschreven.

Hitlers familie kwam van Waldviertel, een plattelandsstreek in de buurt van de Oostenrijkse grens. Vader Alois was de onwettige zoon van Maria Anna Schicklgruber die later met Johann George Hiedler trouwde. Alois was een eenvoudige ambtenaar bij de douane die tewerkgesteld was bij de afdeling invoerrechten en accijnzen. Hij was een braaf man, maar had in zijn leven tal van tegenslagen gekend. Zijn eerste vrouw was kinderloos gestorven en ook zijn tweede vrouw was al op vrij jonge leeftijd overleden. Deze laatste had hem echter twee kleine kinderen achtergelaten. In 1876, op 39-jarige leeftijd, besloot Alois zijn naam te veranderen en die van zijn stiefvader aan te nemen. De reden hiervoor ligt waarschijnlijk in het feit dat zijn oom, Johann Nepomuk Hiedler, hem tot zijn erfgenaam wilde maken, mits hij deze familienaam zou aannemen. In het officiële document inzake de juridische erkenning, op 6 juni 1876 door een notaris te Weitra opgemaakt en ondertekend door drie getuigen, wordt Alois de zoon genoemd van George Hitler, hier reeds gespeld als ‘Hitler’ en niet als ‘Hiedler’. De volgende dag werd de wettiging van Alois bekrachtigd door de pastoor van de parochie van Dollersheim. In het geboorteregister doorstreepte hij vervolgens de naam Schicklgrüber en vulde op de dan toe lege plek voor de vadernaam ‘George Hitler’ in. Dit was de naam van de man die jaren eerder met Alois’ moeder was getrouwd.

Alois trouwt op 7 januari 1885 met Klara Pölzl, een dochter van Johanna Hutler en Johann Baptist Pölzl en een kleindochter van Johann Nepomuk Hiedler. Doordat Alois in 1876 zijn achternaam had laten veranderen, was Klara vanaf die tijd een achternicht van Alois geworden. In datzelfde jaar verliet Klara de familieboerderij om in Braunau am Inn als dienstmeisje in het gezin van Alois te gaan werken. In de loop van de jaren werd Alois’ tweede vrouw, Franziska (Fanni) Matzelberger, ernstig ziek en werd vanwege haar ziekte naar een kuuroord gestuurd. Terwijl Fanni probeerde te herstellen van de opgelopen tuberculose en eigenlijk al stervende was, raakte Klara zwanger van Alois. Aangezien zij formeel Alois’ nicht in de tweede graad was, konden zij zonder toestemming van de kerk niet trouwen. Na vier maanden, waarin Klara’s toestand steeds duidelijker werd, kwam eind 1884 eindelijk de dispensatie uit Rome en het huwelijk werd op 7 januari 1885 om zes uur in de vroege ochtend voltrokken. Tenslotte Alois moest even later gewoon weer aan het werk.

De eerste zoon uit dit huwelijk, Gustav, kwam in mei 1885 ter wereld. In september van het volgende jaar werd er een dochter, Ida, geboren en ruim negen maanden later volgde er een tweede zoon, Otto, die een paar dagen na zijn geboorte al stierf. Op deze klap volgde al spoedig een nog grotere tragedie : Gustav en Ida kregen allebei dyfterie en stierven enkele weken na elkaar, in december 1887 en januari 1888. In de zomer van dat zelfde jaar raakte Klara opnieuw zwanger. Op zaterdag 20 april 1889, om half zeven ’s avonds, bracht zij thuis in Gasthof zum Pommer haar vierde kind ter wereld, en de eerste die zijn prille jeugd zou overleven, Adolf Hitler. Over Adolfs kinderjaren is bijzonder weinig bekend. Het gezin leidde een comfortabel midden-klasse bestaan en bestond uit Alois, Klara, Alois junior en Angela, allebei kinderen uit Alois’ eerdere huwelijk, Adolf, zijn jongere broertje Edmund (geboren in 1894 en gestorven in 1900) en zijn jongere zusje Paula, die was geboren in 1896.

Het gezin was ondertussen in 1892 verhuisd naar Passau in Beieren, omdat Adolfs vader was gepromoveerd tot hoofdinspecteur van de douane, de hoogste rang voor een ambtenaar met alleen maar een lagereschoolopleiding. Het gezinsleven was echter verre van gelukkig en harmonieus. Zo kon Alois plotseling enorm driftig worden, was hij niet geïnteresseerd in de kinderen, rookte hij als een schoorsteen en bracht zijn vrije tijd liever in het café door dan thuis. Wat de kinderen echter aan affectie van hun vader tekortkwamen, werd ruimschoots vergoed door hun moeder. Ze had een onderdanige, rustige en ingetogen aard, was verder een devoot kerkgangster en ging volledig op in haar huishouden en vooral in de zorg van haar kinderen en stiefkinderen. Omgekeerd hielden deze ook enorm van haar en dat gold in het bijzonder voor Adolf. Later zou hij hierover zeggen : “Ik had respect voor mijn vader, maar ik hield van mijn moeder “. Tot aan zijn dood in 1945 in de bunker zou hij een foto van haar bij zich dragen en haar portret stond altijd in zijn kamer in München, Berlijn en in het huis op de Obersalzberg. Mogelijkerwijze is zijn moeder de enige vrouw in zijn leven geweest van wie hij ooit oprecht heeft gehouden.

De vele verhuizingen, onder andere naar Linz en Hafeld, kwamen een evenwichtige kindertijd niet ten goede. In deze periode had Adolf zijn eerste woedeaanvallen als hij zijn zin niet kreeg. Later zou hij vertellen dat hij reeds als klein jongentje altijd het laatste woord wilde hebben. Op 1 mei 1895 begon Adolf zijn schooltijd in Fischlham, waar hij de komende twee jaar hoge cijfers zou behalen voor zijn schoolvakken en ook voor vlijt en gedrag. Omdat zijn vader ondertussen met pensioen was gegaan, liepen thuis de spanningen vaak hoog op. Omdat ondertussen Alois junior ook nog eens uit woede het ouderlijk huis had verlaten, was Adolf, buiten de kleine Edmund, de enige jongen in het gezin. De irritatie van zijn vader richtte zich toen voornamelijk op hem. In 1897 verkocht Alois zijn boerderij in Hafeld weer en de familie betrok een tijdelijk onderkomen in het plaatsje Lambach. In 1898 verhuisde het gezin voor het laatst, ditmaal naar Leonding, een klein dorpje even buiten Linz, waar Adolf zijn schoolopleiding vervolgde. Adolf zat nu in de derde klas waar zijn onderwijzer uiterst tevreden over hem was. Naar het schijnt maakte hij snel nieuwe vriendjes en vooral het oorlogje spelen was zeer populair. Ook was hij zeer gefascineerd in boeken van Karl May, een fascinatie die altijd zou blijven bestaan. Als rijkskanselier las hij deze boeken nog steeds en hij prees ze later aan bij zijn generaals, die volgens Adolf veel te weinig fantasie hadden.

Op 17 september 1900 ging Adolf naar de Realschule in Linz, een keuze die door zijn vader was gemaakt. Hier had hij het niet echt makkelijk. Zo was hij per dag meer dan twee uur onderweg, maakte zeer weinig vrienden en ook de schoolprestaties gingen achteruit, wat tot gevolg had dat hij het eerste schooljaar moest overdoen. Ondanks de druk van zijn vader bleven de prestaties op school ook de komende jaren matig, wat tot gevolg had dat hij uiteindelijk de school moest verlaten. Hij verliet de school met een ‘fundamentele haat’ en zou zich later steevast met veel kritiek over zijn opleiding en leraren uitlaten. De enige over wie hij zich in ‘Mein Kampf’ lovend uitlaat, is de geschiedenisleraar Leonard Pötsch, die hem met zijn heldendaden van het Duitse verleden ontzettend wist te boeien en nationalistische ideeën bijbracht.

Op 3 februari 1903 stierf zijn vader, waarmee ook tegelijkertijd de vaderlijke druk op het gezin wegviel. Op verzoek van zijn moeder ging Adolf terug naar school. Hij liet zich inschrijven op de Realschule in Steyr, iets minder dan vijftig kilometer van Linz. Gezien de afstand was hij echter genoodzaakt om in Steyr op de kostschool te gaan, een stap in zijn leven waar hij een enorme hekel aan had. Ook hier ging het niet goed op school. Slechts voor tekenen had hij goede cijfers en voor geschiedenis, godsdienst een aardrijkskunde een voldoende. Na in 1905 toch zijn herexamen te hebben behaald, wist hij zijn moeder ervan te overtuigen om geen vervolgopleiding te volgen en in de herfst van 1905 sloeg hij de schooldeuren opgelucht en definitief achter zich dicht, zonder eigenlijk precies te weten wat hij nu zou gaan doen.

Definitielijst

Mein Kampf

Boek geschreven door Hitler, waarin hij de grondslagen van het nationaal socialisme uiteenzet.

rijkskanselier

Benaming voor het Duitse staatshoofd, vanaf 1933 tot 1945 was Hitler Rijkskanselier van Duitsland