Hitler, Adolf

LET OP: dit artikel wordt momenteel herschreven.

In januari 1923 bezetten de Fransen het Rührgebied om de voldoening van de aan Duitsland opgelegde herstelbetalingen af te dwingen. Bij het hele Duitse volk, en ook bij de linkse partijen, was de verontwaardiging groot. Tevens was ondertussen de inflatie in Duitsland in een duizelingwekkende spiraal terecht gekomen. Speculanten beleefden hoogtijdagen, maar gewone mensen raakten in ernstige financiële moeilijkheden. Het geld dat in een heel leven bij elkaar was gespaard was niets meer waard en mensen die van een pensioen of inkomen moesten rondkomen, hadden niets meer. Ondertussen was in september in Beieren de noodtoestand uitgeroepen. Gustav Ritter von Kahr werd in dit kader tot algemeen staatscommissaris met nagenoeg dictatoriale bevoegdheden benoemd. Dit viel uiteraard bij Hitler en de zijnen in het verkeerde keelgat. Met het oog op de aanhoudende geruchten over een coup, was één van de eerste stappen van Kahr dat hij de veertien bijeenkomsten verbood die de NSDAP voor 27 september had gepland. Hitler was razend. Hij had het gevoel dat hem een hak was gezet met de benoeming van Kahr en was ervan overtuigd dat het nieuwe staatshoofd niet de juiste man was om leiding te geven aan de ‘nationale revolutie’. In de weken volgend op Kahrs benoeming zinderde het van de samenzweringen en intriges en de spanning was overal om te snijden. Hitler stond onder druk om iets te ondernemen en ook zijn eigen intuïtie zei hem dat er zo snel mogelijk iets moest gebeuren. Op de avond van de 6e november vond er nog een partijvergadering plaats, waarbij Hitler besloot om tot daden over te gaan. De groep die er van wist moest zo klein mogelijk blijven en plannen werden vervolgens uitgestippeld. Eerst zouden de communicatiecentra, de politieposten en overheidsgebouwen in de grotere steden van Beieren veroverd moeten worden.

Laat in de avond van de 7e november besprak Hitler de plannen met de leiders van de SA, een gewelddadige organisatie die door Hitler destijd, onder leiding van Röhm, was opgericht. Besloten werd dat de aanval op 8 november 1923 zou plaatsvinden, als Kahr tijdens een bijeenkomst in de Burgerbraukeller in München een menigte zou toespreken. Om half acht op deze avond begon Kahr met zijn toespraak voor de circa drieduizend aanwezigen. Na een half uur ontstond er enig tumult bij de ingang en Kahr onderbrak zijn rede. Er kwam een groep mannen met stalen helmen binnen, de SA-ers van Hitler, en vervolgens werd een zwaar machinegeweer de zaal in geduwd. Hitler stormde vervolgens in bijzijn van twee lijfwachten de zaal binnen en schoot, om de aandacht van de aanwezigen te trekken, met zijn pistool in het plafond. Toen verklaarde hij dat de nationale revolutie was uitgebroken en dat de zaal door zeshonderd gewapende mannen was omsingeld. Nadat Kahr en de zijnen naar een zijkamer waren afgevoerd begon Hitler op het aanwezige publiek in te praten en het duurde dan ook niet lang voordat de zaal als één man achter Hitler stond. Echter, vanaf dat moment ging het mis. De plannen die eerder gemaakt waren, verliepen niet helemaal vlekkeloos. Ook in de zaal maakte Hitler ondertussen zijn eerste fout. Toen hij hoorde dat er buiten problemen waren, ging hij zelf polshoogte nemen en probeerde om de ondertussen gearriveerde politie en soldaten om te praten, wat tevergeefs zou blijken te zijn. Ondertussen had Kahr van de gelegenheid gebruik gemaakt en de zaak weer onder controle gekregen. De staatsgreep was omstreeks middernacht, al wisten de leiders het toen zelf nog niet, mislukt.

Hitler had nog een alternatief en besloot om in de loop van de nacht een mars door de stad te houden en zo te proberen de mening van het publiek en de macht op andere gedachten te brengen. Rond twaalf uur ’s nachts vertrok de stoet van ongeveer tweeduizend man, waarvan velen gewapend, uit de Burgerbraukeller. Echter op de Lüdwigsbrücke kwamen ze tegenover een enorm politiecordon te staan, waarbij er plotseling geschoten werd en er vele slachtoffers vielen. Hitler werd snel in een gereedstaande auto geduwd en naar het plaatsje Uffing gebracht, waar hij uiteindelijk in de avond van de 11e november zou worden gearresteerd. Na de eerste ondervraging werd hij naar de gevangenis in het oude fort in Landsberg am Lech gebracht, waar negenendertig bewakers klaar stonden om hem in zijn nieuwe onderkomen te begroeten. De staatsgreep was even snel voorbij als dat ze begonnen was.

Definitielijst

inflatie

Een langdurig economisch proces van algemene prijsstijging en geldontwaarding (koopkrachtdaling van het geld).

revolutie

Meestal plotselinge en gewelddadige ommekeer van bestaande (politieke) verhoudingen en situaties.

staatsgreep

Poging om met geweld de macht in de staat over te nemen.