HMS Arethusa

Arethusa-klasse, lichte kruisers

De Arethusa-klasse werd gebaseerd op de Leander-klasse, maar was een stuk kleiner. Ze waren speciaal geschikt gemaakt om te dienen als leider van een torpedobootjagerflottielje. Uiteindelijk werden de schepen voornamelijk gebruikt voor escortediensten.
In de jaren 1934 tot 1936, werden vier schepen in deze klasse gebouwd. Door het weglaten van de achterste geschutskoepel uit het Leander-klasse-ontwerp kon men kruisers bouwen die een stuk kleiner waren. Het gewicht werd gereduceerd door gebruik te maken van lastechnieken. Hierdoor werden kruisers ontwikkeld die een snelheid van 32 knopen konden halen.

Het concept bleek uitstekend te voldoen. Ze zouden dan ook de basis vormen voor een volgende serie kruisers, de Dido-klasse. Hoewel oorspronkelijk ontworpen als tegenmaatregel tegen tot kruisers omgebouwde Duitse vrachtschepen die als "raiders" optraden, werden de schepen voornamelijk in de Middellandse zee ingezet als luchtafweerkruisers. Ondanks het kleine formaat werden de schepen wel standaard uitgerust met een katapult-installatie en een watervliegtuig. Alleen de HMS Aurora kreeg geen vliegtuig. De overige schepen hebben vroeg in de Tweede Wereldoorlog al hun katapult en vliegtuig ingeruild voor een betere luchtafweer.

Technische gegevens bij bouw:

Klasse: Arethusa
Aantal in klasse: 4
Land: Groot-Brittannië
Type: Lichte Kruiser
Waterverpl.: standaard 5220 BRT (HMS Penelope en HMS Aurora 5270)
volledig beladen 6665 BRT (6715)
Afmetingen: Lengte over alles: 154,23 meter
Breedte: 15,54 meter
Diepgang: (volledig beladen) 4,27 meter
Aandrijving: Vermogen: 64.000 shp
Max. Snelheid: 32,25 knopen
4 schachten, geschakelde Parsons turbines
4 Admirality boilers
Bepantsering: pantsergordel 69,9 mm
dek 25-35 mm
barbettes 25 mm
torens 25 mm
Bewapening:

6 - 6"/50 (152 mm) BL Mk XXII (3x2)
4 - 4"/45 (102 mm) QF HA Mk V (4x1), later 8- 4"/45 (102 mm) QF HA Mk XVI (4x2)
8 - 0,5"/62 Vickers Mk III MG
luchtafweer later uitgebreid tot:
8- 40,5 mm (2pdr)/40 Vickers PomPom (2x4)
4 tot 6- 40 mm/56,3 Bofors
6 tot 10- 20 mm/65 Oerlikon

6 - 21"(533 mm) torpedobuizen (2x3)
1 Supermarine Walrus

Bemanning: 500 man

HMS Arethusa

Chatham Dockyard

25-01-1933

06-03-1934

23-05-1935

09-05-1950

De HMS Arethusa werd na indienststelling toegevoegd aan het 3e Kruiser Eskader in de Middellandse Zee. In 1940 werden de schepen uit de Arethusa-klasse teruggehaald naar Groot-Brittannië en vormden ze binnen de Home Fleet het 2e Kruiser Eskader.
De HMS Arethusa was betrokken bij de campagnes in Noorwegen in april 1940. Vanaf 8 mei werd de HMS Arethusa ingedeeld bij het zogenaamde Nore Command. Deze eenheid was belast met ondersteuning van het BEF (British Expeditionary Forces) in Frankrijk.

Vanaf 28 juni 1940 was de HMS Arethusa weer terug in de Middellandse Zee als onderdeel van het nieuwe Force H te Gibraltar. Na een korte stationering in de buurt van IJsland, tijdens de jacht op de Bismarck, was het schip zeer betrokken bij de bevoorrading van het belegerde Malta.

In december 1941 was de HMS Arethusa weer terug bij de Home Fleet en werd ze ingezet bij de raid op de Lofoten. Tot april 1942 lag de HMS Arethusa in Chatham voor reparatie van de bij de operatie opgelopen schade en voor het aanbrengen van enkele verbeteringen. In juni liep ze weer mee in bevoorradingsoperaties naar Malta, dit keer als onderdeel van het 15e Kruiser Eskader. Op 18 november 1942, werd de HMS Arethusa, tijdens één van haar tochten naar Malta, getroffen door een torpedo van een Italiaans vliegtuig. Zwaar beschadigd werd het schip naar Alexandrië gesleept, waar het tot 7 februari 1943 voorlopige reparaties onderging. Hierna onderging ze in Chariestown (Verenigde Staten) een complete reparatie die tot 15 december duurde.

Pas in juni 1944 was het schip weer volledig operationeel en werd ze meteen ingezet bij D-day, als onderdeel van Force D, gestationeerd voor "Sword Beach". Vanaf januari 1945 was de HMS Arethusa weer in de Middellandse Zee, wederom bij het 15e Kruiser Eskader.

Na de Tweede Wereldoorlog was de rol van deze kleine kruisers uitgespeeld. Na gebruikt te zijn tijdens wat experimenten werd de HMS Arethusa op 9 mei 1950 gesloopt.

HMS Galatea

Scotts- Greenock

02-06-1933

09-08-1934

14-08-1935

14-12-1941

De HMS Galatea vertrok na indienststelling gelijk naar de Middellandse Zee en deed daar dienst als vlaggenschip voor het Torpedobootjager Eskader. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 keerde het schip direct terug naar Groot-Brittannië. In februari en maart 1940 was het betrokken bij operaties tegen Duitse vrachtschepen die trachtten uit te breken.

De HMS Galatea was achtereenvolgens betrokken bij de operaties in Noorwegen (april 1940)
en ging in mei 1940 over naar Nore Command als vlaggenschip van het 2e Kruiser Eskader. Tijdens de operaties bij Noorwegen raakte de HMS Galatea licht beschadigd door een mijn.

In juli 1941 voegde het schip zich weer bij de vloot in de Middellandse Zee en werd in november gestationeerd in Malta bij Force K. De HMS Galatea werd op 14 december 1941, nabij de Egyptische kust, getorpedeerd door de U-557 en zonk.

HMS Penelope

Harland & Wolff- Belfast

30-05-1934

15-10-1935

13-11-1936

18-02-1944

Ook de HMS Penelope ging na haar indienststelling naar de Middellandse Zee en werd gevoegd bij het 3e Kruiser Eskader. In 1940 werd het schip teruggehaald naar Groot-Brittannië.

Tijdens de operaties in Noorwegen liep het schip op 11 april 1940 in de Vestfjord aan de grond en werd zwaar beschadigd. Na vlottrekken werd het schip in Groot-Brittannië gerepareerd. De reparaties duurden tot juli 1941, waarna het schip weer operationeel werd bij de Home Fleet.

In oktober 1941 vertrok de HMS Penelope naar de Middellandse Zee en arriveerde op 21 oktober in Malta. Als onderdeel van Force K werd de HMS Penelope eerst beschadigd door een mijn om vervolgens in de haven weer schade op te lopen door luchtbombardementen. Het schip vertrok naar New York voor reparaties die tot 1 september 1942 duurden.

Begin 1943 was de HMS Penelope, als onderdeel van Force Q weer in de Middellandse Zee. Ingedeeld bij het 15e Kruiser Eskader, nam het aan diverse operaties deel. Tijdens de landingsoperaties bij Anzio, werd de HMS Penelope op 18 februari 1944 tot zinken gebracht door de U-410.

HMS Aurora

Portsmouth Dockyard

27-07-1935

20-08-1936

12-11-1937

?

Na haar indienststelling deed de HMS Aurora dienst bij de Home Fleet. Het schip was afgebouwd zonder katapult en vliegtuig, maar was speciaal ingericht om als vlaggenschip dienst te doen. Vanaf september 1939 was het schip ingedeeld bij het 2e Kruiser Eskader en als zodanig betrokken bij de eerste jacht op de Scharnhorst en de Gneisenau. De HMS Aurora was betrokken bij de operaties in Noorwegen in april 1940 en daarna bij de operaties tegen de Bismarck.

Vanaf juli 1941 was de HMS Aurora ingedeeld bij Force K binnen de Home Fleet en werd het schip ingezet bij de operaties rond Spitsbergen. Datzelfde jaar vertrok de HMS Aurora naar de Middellandse Zee. Vanaf 21 oktober 1941 maakte de HMS Aurora deel uit van het nieuw gevormde en op Malta gestationeerde Force K.

Force K had als voornaamste taak het verstoren van de Duitse aanvoerlijnen naar Noord Afrika. Tijdens één van deze operaties, in het voorjaar van 1942, liep de HMS Aurora op een mijn en werd zwaar beschadigd. De definitieve reparatie in Liverpool duurde tot juni 1942, waarna het schip werd toegevoegd aan Force H en in november 1942 deelnam aan operatie Torch, de geallieerde invasie in Noord-Afrika. Na operatie Torch werd de HMS Aurora toegevoegd aan Force Q, waarmee het optrad tegen de Duitse evacuatie van Tunis.

Tijdens de invasie op Sicilië was de HMS Aurora ingedeeld bij het 15e Kruiser Eskader. In oktober 1943 opereerde het schip in de Egeïsche Zee, waar het op 30 oktober, nabij Castelorizo, werd beschadigd door een bomaanval. De reparaties in Taranto duurden tot april 1944. In augustus was het schip betrokken bij de invasie van Zuid Frankrijk en vervolgens bij de bevrijding van Athene.

De HMS Aurora werd verkocht aan de Chinese Nationalisten en in dienst genomen als de Chung King. Op 19 mei 1948 liepen bemanning met schip over naar de communisten en kreeg het schip de naam Tchoung King. In maart 1949 brachten Nationalistische vliegtuigen het schip tot zinken, maar het werd weer geborgen. Hoewel aangenomen wordt dat het schip daarna nooit meer operationeel is geweest, komt het in Chinese bronnen nog voor als Hsuang Ho in 1951, Pei Ching in datzelfde jaar en even later als Kuang Chou.

Definitielijst

invasie
Gewapende inval.
Kruiser
Snelvarend oorlogsschip van 8000-15000 ton, geschikt voor diverse taken als verkenning, verkenningsafweer en konvooibescherming.
raid
Snelle militaire overval in vijandelijk gebied.
torpedo
Oorlogswapen, met van een explosieve lading voorzien sigaarvormig lichaam met een voortstuwings- en besturingsmechanisme, bestemd om na lancering via het water zijn weg te zoeken naar vijandelijke schepen en deze door een onderwaterexplosie uit te schakelen.
Torpedobootjager
(Engels=destroyer) Zeer lichtgebouwd, snel en wendbaar oorlogsschip, bestemd om door verrassingsaanvallen grote vijandelijke schepen met de torpedo tot zinken te brengen.

Bronnen

- Raven A, en J. Roberts, British Cruisers of WWII, USNI Press
- Roskill S.W., White Ensign: The British Navy at War, 1939-1945, Annapolis, Naval Institute Press
- Smart N., This is the immortal story of HMS Penelope, English Sunday Expess, 24 mei 1944
- Whitley M. J., Cruisers of World War Two: An International Encyclopedia, Arms and Armour Press, London, 1995
- Bismarck & Tirpitz
- Battleships, Carriers and all other warships
- Naval Encyclopedia of World War 2
- WW2 Cruiser Operations

Afbeeldingen


Overzichtstekening van de HMS Arethusa


HMS Arethusa


HMS Penelope

Informatie

Artikel door:
Wilco Vermeer
Geplaatst op:
20-05-2003
Laatst gewijzigd:
25-04-2009
Opmerkingen? Spelfouten?
Geef ons uw feedback!

Categorieën


Deze website is een initiatief van STIWOT (Stichting Informatie Wereldoorlog Twee) Alle rechten voorbehouden © 2002-2010
Go2War2.nl is altijd op zoek naar nieuwe (gast)auteurs, lees voor meer informatie de FAQ.