Archibald Wavell, zoon van majoor-generaal A.G. Wavell, werd geboren op 5 mei 1883 te Colchester, Essex. Hij genoot zijn opleidingen aan het Winchester College, het Royal Military College te Sandhurst en het British Staff College. Wavell zou uitgroeien tot één van de meest gerespecteerde Britse bevelhebbers. Ondanks zijn uitmuntende militaire carriére verloor met name Winston Churchill het vertrouwen in hem tijdens het verloop van de Tweede Wereldoorlog.
Wavell studeerde af aan Sandhurst als de beste van zijn klas en werd in 1901 aangesteld bij het 42nd Highland Regiment (Black Watch). Zijn eerste gevechtservaringen deed hij op in Zuid-Afrika tijdens de Boerenoorlog. Na de Boerenoorlog vertrok Wavell naar het front in India.
In de Eerste Wereldoorlog werd hij als brigade-majoor naar Frankrijk gezonden met het Britse Expeditie Leger (British Expeditionary Force, BEF). Door zijn uitmuntende inzet tijdens de slag om Ieper werd hij onderscheiden met het Militaire Kruis (Military Cross, MC). Hij raakte echter zwaar gewond en verloor een oog. In oktober 1916 werd Wavell aangesteld als militair attaché bij het Russische leger in de Kaukasus. Hier verbleef hij tot juni 1917. Vervolgens vertrok hij naar Egypte om als luitenant-kolonel te worden toegevoegd aan het Egyptische Expeditie Leger. In 1918 werd hij bevorderd tot brigade-generaal en toegevoegd aan de staf van het 20e Korps in Palestina (1918-1919) en het Egyptische Expeditie Leger (1919-1920). In 1921 kreeg hij een promotie tot kolonel.
Van 1930 tot 1934 trad Wavell op als commandant van de 6e Infanterie Brigade te Aldershot. Tijdens die jaren werd hij benoemd tot Aide de Camp (ADC) van de koning (1932 tot 1933) om in 1933 te worden bevorderd tot generaal-majoor. Vanaf 1935 kreeg hij het commando over de 2e Divisie te Aldershot. In 1937 vertrok Wavell weer naar het Midden Oosten als opperbevelhebber in Palestina en Transjordanië. Zijn bevordering tot luitenant-generaal volgde in 1938.
In juli 1939 werd hij opperbevelhebber in het Midden Oosten. Zijn belangrijkste taak was het zorgdragen voor de bescherming van het Suezkanaal en de olievelden in het Midden Oosten.
Op 13 september 1940, ondertussen bevorderd tot generaal, werd hij echter geconfronteerd met het grote Italiaanse offensief in Noord Afrika. Wavell's troepen wisten de Italianen uiteindelijk in Egypte bij Mersa Matruh tegen te houden. Op 9 december 1940 gaf Wavell het bevel voor een tegenoffensief tegen de grote Italiaanse overmacht. De Italianen werden volkomen verrast en op 22 januari 1941 wisten de Britten de Libische havenstad Tobruk in te nemen. In februari 1941 moest Wavell een belangrijk deel van zijn troepen in Afrika afstaan voor de strijd in Griekenland.
Op dat moment zond Hitler echter het Afrika Korps onder bevel van generaal Erwin Rommel naar Noord Afrika. De Britse troepen in Noord Afrika werden nu geconfronteerd met een kwalitatief en kwantitatief sterkere tegenstander.
De Duitsers wisten de Britten terug te drijven naar Egypte. Op 17 juli 1941 lanceerde Wavell een tegenaanval, maar werd bij de Halfaya Pas tegengehouden. Voor Churchill was dit het moment om Wavell te laten vervangen. Generaal Auchinleck nam zijn plaats in.
Wavell vertrok naar India en werd daar opperbevelhebber van de Britse troepen. Bij de Japanse aanval in december 1941 organiseerde Wavell de Britse verdediging in Birma. Al snel werd Wavell aangesteld als opperbevelhebber van de geallieerde troepen in het Verre Oosten (ABDA-Command). Doordat Wavell vond dat hij te weinig versterkingen kreeg toegewezen legde hij in februari 1942 uit protest zijn functie neer en keerde terug naar India.
Als opperbevelhebber in India bereidde hij het offensief in Birma voor, dat echter op een grote mislukking uitliep. Alhoewel hij in januari 1943 werd bevorderd tot veldmaarschalk, had Churchill het vertrouwen in hem als militair verloren. Churchill wilde Wavell militair uitschakelen en benoemde hem tot onderkoning van India.
Nadat in 1947 Lord Mountbatten hem opvolgde als onderkoning van India, keerde Wavell terug naar Groot-Brittannië. Wavell bekleedde na die tijd nog diverse publieke functies. Archibald Wavell overleed op 24 mei 1950.
Tijdens zijn leven is Wavell vele malen onderscheiden met Britse en buitenlandse onderscheidingen. Al tijdens de Boerenoorlog werd hij vijf maal onderscheiden. Ook tijdens de strijd tegen de Indiase opstandelingen werd hij onderscheiden. Zoals al gesteld verkreeg hij in de Eerste Wereldoorlog het MC (Military Cross). In 1917 verkreeg hij de Russische onderscheidingen Orden van St. Vladimir en van St. Stanislas. Tijdens zijn verblijf in het Midden Oosten verkreeg hij het Britse CMG (Companion of The Most Distinguished Order of St. Michael & St. George) en wederom het MC (Military Cross). In 1935 kreeg hij het prestigieuze CB (Companion of The Most Honourable Order of the Bath), in 1939 gevolgd door het KCB (Knight Commander of The Most Honourable Order of the Bath) en in 1941 het GCB (Knight Grand Cross of The Most Honourable Order of the Bath). In 1943 wordt hem het GCSI (Knight Grand Cross of The Most Exalted Order of the Star of India) en de GCIE (Knight Grand Cross of The Most Eminent Order of the Indian Empire) toegekend.
Overige onderscheidingen welke Wavell verkreeg, waren onder andere het Franse Commandant van Legion D'Honneur, het Egyptische Orde van de Nijl, het Griekse George Orde en Militaire Kruis, het Poolse Virtnti Militari, het Ethiopische Zegel van Salomon, het Tsjechoslowaakse Militaire Kruis, het Nederlandse Grootkruis in de Orde van Oranje Nassau met zwaarden, het Amerikaanse Legion of Merit en de Chinese Ster van Nepal en de Chinese Wolk en Banier.
