Hess, Rudolf

Let op: dit artikel is aan herziening toe. Wilt u ons helpen met het (her)schrijven van dit artikel, neem dan contact op met de redactie.

Rudolf Hess werd op 26 april 1894 in Alexandrië, Egypte geboren als zoon van een rijke Duitse handelaar. Hij ging in deze stad tot zijn 12e jaar naar de Duitse school, werd daarna van school afgehaald en volgde zijn verdere lessen thuis. In 1908 verhuisden zijn ouders naar Bad Godesberg. Op school blonk hij uit in wiskunde en ging zich interesseren voor astrologie, Duitse geschiedenis en de muziek van Beethoven. Omdat zijn vader wenste dat Rudolf in zijn voetsporen zou treden werd hij later naar de ‘École Supérieure du Commerce’ in Neuchatel in Zwitserland gestuurd.

Toen de Eerste Wereldoorlog in 1914 uitbrak, meldde Hess, ondanks de weigering van zijn vader, zich als vrijwilliger bij de 7e Beierse Veldartillerie, maar omdat hier geen plaats meer was werd hij overgeplaatst naar Beierse List infanterieregiment. Dit regiment, dat vernoemd was naar de eerste officier die er het bevel voerde, bestond vooral uit studenten en intellectuelen die zich vrijwillig hadden aangemeld. Omdat hij niet was afgestudeerd kreeg hij de rang van korporaal en werd in april 1915 overgeplaatst naar het front in Frankrijk. In 1915 werd hij onderscheiden met het IJzeren Kruis 2e klasse voor zijn acties aan het front in Ieper. In augustus 1915 ging hij naar Münster voor een vervolgopleiding en in oktober van dat jaar werd hij gepromoveerd tot de rang van sergeant en teruggestuurd naar zijn regiment in de buurt van Artois. Hier diende hij als leider van een stoottroep en raakte bij de gevechten om Fort Douamont bij Verdun twee keer gewond.

Na zijn herstelperiode werd hij overgeplaatst naar Roemenië. Op 3 augustus 1917 werd hij door een sluipschutter in zijn borst geraakt. De kogel ging dwars door zijn borst. Hess verbleef daardoor tot 10 december 1917 in het ziekenhuis. Na zijn ontslag werd hij toegelaten tot de Duitse luchtmacht waarbij hij in maart 1918 aan zijn opleiding begon. Net voor het einde van de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 werd hij overgeplaatst naar het 35e Jagdstaffel in de buurt van Valenciennes waar hij vloog in een Fokker DVII. Over deze zeer korte vliegperiode zijn echter geen bijzonderheden te vermelden.

In 1919 werd Hess lid van het Thule Gesellschaft. Voor de buitenwereld was dit een genootschap dat zich aan de studie van oude literatuur wijdde, maar in wezen hield de beweging zich bezig met extreem nationalisme, raciaal mysticisme, occultisme en antisemitisme. De Thule-groepering onderhield nauwe banden met plaatselijke Freikorpsen en om die contacten te verbeteren, besloten de leiders van dit Gesellschaft de NSDAP te steunen. Hess studeerde ondertussen politieke wetenschappen en geschiedenis aan de Universiteit van München, waar hij les kreeg van professor Karl Haushofer, een voormalige generaal wiens theorie over politiek en rassen een diepe indruk op Hess maakte.

In de zomer van 1920 woonde hij een bijeenkomst bij in een Bierhalle in München en hoorde Adolf Hitler daar voor het eerst spreken. Later zei hij hierover : “Ik heb vandaag een man horen preken, en als iemand ons kan bevrijden van de ketenen van het Verdrag van Versailles, dan is hij het wel." De impact van deze bijeenkomst was enorm en op 1 juli 1920 werd Hess dan ook lid met nr.16 van de NSDAP. Hess bleek een geducht straatvechter, die vol overgave knokte met diegenen die probeerden Hitlers bijeenkomsten en toespraken met geweld te verstoren. Tijdens de mislukte putsch in 1923 werd hij samen met Hitler opgepakt en hoewel hij in eerste instantie wist te vluchten naar Oostenrijk, vond hij dat hij zijn leider niet in de steek mocht laten en keerde vervolgens terug naar Duitsland. Na aankomst werd hij meteen opgepakt en overgebracht naar de Landsberg gevangenis waar op dat moment ook Adolf Hilter verbleef. Hier begon Hitler met het schrijven van zijn boek ‘Mein Kampf ‘. Hess hielp hem hiermee, schreef op wat Hitler dicteerde en wist hem zelfs te interesseren in politiek en deed hij enkele suggesties betreffende Lebensraum en de historische rol van het Britse keizerrijk. Na zijn vrijlating in 1925 werkte Hess, hoewel hij géén officiële rang had binnen de Nazi-partij, gedurende enkele jaren als Hitlers persoonlijke secretaris. Tijdens deze periode onderhield hij geregeld contact met zijn voormalige professor, Karl Haushofer, en vond hij ook nog tijd om voldoende vlieguren te behalen. In 1927 treed hij in het huwelijk met Ilse Prohl, een vrouw die hij eerder in Berlijn had leren kennen en uit dit huwelijk zal later, op 18 november 1937, zijn zoon Wolf Rudiger Hess worden geboren.

In 1932 werd Hess voor zijn bewezen diensten benoemd tot voorzitter van het Centrale Politieke Comité in de rang van SS-Obergruppenführer en op 21 april 1933 werd hij benoemd tot vervangend Führer. Verder kreeg hij allerlei titels, zoals Rijksminister zonder portefeuille en werd hij lid van de geheime kabinetsraad en de ministerraad voor Rijksdefensie. Hess was niet de meest invloedrijke volgeling van Hitler, maar via zijn toespraken en zijn werk in het centrale comité leverde hij wel zijn bijdrage aan de sterk antisemitische leefomstandigheden in het Duitsland van de jaren 30. Één van zijn belangrijkste taken was, ondanks het feit dat hij toch vrij verlegen en onzeker was, het aankondigen van de Füher bij bijeenkomsten waarbij de aanwezigen moesten worden opgezweept zoals is te zien in de documentaire ’Triumphs des Willens’. Hoewel hij alom werd geprezen door Hitler voor zijn loyaliteit, kreeg hij eigenlijk geen functies toegewezen waarin hij zelfstandig beslissingen moest en kon nemen en hij was eigelijk ondergeschikt aan de Führer. Hij was in principe zijn rechterhand en werkte vrij onopvallend achter de schermen en als dank hiervoor werd hij in 1939 officiëel benoemd als Stellvertreter van Adolf Hitler.

Definitielijst

antisemitisme

Antisemitisme is een benaming voor een vijandige houding ten opzichte van joden op grond van bepaalde vooroordelen. Er kan sprake zijn van religieus, racistisch en politiek anti-semitisme waarbij de tweede variant toepasbaar is op het antisemitisme binnen het Derde Rijk.

Eerste Wereldoorlog

Ook wel Grote Oorlog genoemd, conflict dat ontstond na een groei van het nationalisme, militarisme en neo-kolonialisme in Europa en waarbij twee allianties elkaar bestreden gedurende een vier jaar durende strijd, die zich na een turbulent begin, geheel afspeelde in de loopgraven. De strijdende partijen waren Groot-Brittannië, Frankrijk, Rusland aan de ene kant, op den duur versterkt door Italië en de Verenigde Staten (de zogeheten Triple Entente), en Duitsland, Italië, Oostenrijk-Hongarije en het Ottomaanse Rijk aan de andere kant (Triple Alliance). De strijd werd gekenmerkt door enorme aantallen slachtoffers en de inzet van vele nieuwe wapens (vlammenwerpers, vliegtuigen, gifgas, tanks). De oorlog eindigde met de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland en zijn bondgenoten in 1918.

Führer

Duits woord voor leider. Hitler was gedurende zijn machtsperiode de führer van nazi-Duitsland.

IJzeren Kruis

Duitse militaire onderscheiding, vertaling vanuit het Duits. Zie: Eisernes Kreuz.

Lebensraum

Nazi-term waarmee werd aan gegeven dat het overbevolkte Duitsland nieuwe gebieden (levensruimte) nodig had om te kunnen bestaan.

Mein Kampf

Boek geschreven door Hitler, waarin hij de grondslagen van het nationaal socialisme uiteenzet.

nationalisme

Streven van een volk staatkundig onafhankelijk te worden of die onafhankelijkheid veilig te stellen.

Nazi

Afkorting voor een nationaal socialist.

putsch

Staatsgreep, vaak gepaard gaand met het gebruik van geweld.

regiment

Onderdeel van een divisie. Een divisie bestaat uit een aantal regimenten. Bij de landmacht van oudsher de benaming van de grootste organieke eenheid van één wapensoort.