Gepubliceerd op: 27 oktober 2004 Door Harmen van der Werf KAPELLE - Dat hij zich eraan ergert, is te zwaar uitgedrukt. Archivaris Frank de Klerk vindt wel dat er zo langzamerhand te veel indianenverhalen rondzingen over de rol van Marokkaanse soldaten tijdens de oorlog in Zeeland. En dat terwijl een onderzoeker, J. Hey uit Hengelo, de geschiedenis van bijna al die in Nederland gedode soldaten in kaart heeft gebracht. In deze dagen dat de bevrijding van het overgrote deel van Zeeland wordt herdacht, komt het van pas die historische bladzijde eens op te slaan. Zeker sinds in Nederland, met name in de Marokkaanse gemeenschap, de belangstelling voor Marokkaanse militairen in de Tweede Wereldoorlog is toegenomen. De Klerk juicht dit toe. Enig historisch bewustzijn is nooit weg, maar, luidt zijn oproep, hou het alstublieft bij de feiten. In de mooie leeszaal van het archief van de gemeente Kapelle haalt De Klerk een tekst van het internet tevoorschijn, van Mohamed Achahboun. Het is de weergave van een lezing die hij mei vorig jaar in de Laurenskerk in Rotterdam heeft gehouden. Achahboun is in Nederland de drijvende kracht achter de herdenking van Marokkaanse soldaten die tegen de Duitsers hebben gevochten én van wie er negentien - plus een Algerijn - begraven liggen op het Franse militaire kerkhof in Kapelle. Volgens Achahboun hebben die Marokkanen ook zeker bij Kapelle tegen de Duitsers gestreden, in de meidagen van 1940. Hij verhaalt zelfs dat er na de Tweede Wereldoorlog massagraven zijn afgegraven 'waarin drieënzestig soldaten lagen, allemaal van Marokkaanse afkomst'. Dat er in Kapelle 'slechts' negentien Marokkanen op de begraafplaats te vinden zijn, wordt door Achahboun verklaard: alleen zij konden geïdentificeerd worden. Het woord 'onzin' neemt De Klerk niet in de mond, dat zou te ver voeren. Zeker omdat de eerste geschiedschrijver van Zeeland 1940-1945, W. L. de Bree, ook iets over 'koloniale soldaten' schrijft in de meidagen van 1940. Zij waren meegekomen met het Franse leger en zouden aan het Kanaal door Zuid-Beveland 'hardnekkig' weerstand hebben geboden tegen de oprukkende Duitse troepen. 'Twaalf Afrikaanse Fransen verloren daarbij het leven', aldus De Bree. "Maar waar hij dat op baseert, is onduidelijk", stelt De Klerk. "Een voetnoot waarin staat op welke historische bron dit is gegrond, ontbreekt." Bij het Zeeuws Archief in Middelburg, waar het originele werkmateriaal van De Bree ligt, wordt het momenteel uitgezocht. De kans dat dit iets oplevert, is klein, denkt De Klerk. Van praktisch alle Marokkaanse en Franse militairen die in Kapelle begraven liggen, is bekend waar en wanneer zij zijn omgekomen óf aangespoeld. Dé deskundige op dit terrein in Nederland, J. Hey uit Hengelo, heeft dat uitgeplozen. "Omdat een oorlog uit meer dan veldslagen bestaat", verklaart hij zijn drijfveer voor dit monnikenwerk. Uit Heys navorsingen blijkt dat niet één Marokkaan bij oorlogshandelingen in Zeeland is omgekomen. De meeste Marokkanen die in Kapelle zijn begraven - vijftien van de negentien - zijn in de zomermaanden van 1940 op Nederlandse stranden aangespoeld. Zij zaten waarschijnlijk op schepen die onderweg van Frankrijk naar Engeland door de Duitsers zijn getorpedeerd. Met de stroming dreven zij mee, richting het noorden. Op de Waddeneilanden zijn er veel aangespoeld en ook twee op de Zeeuwse kust, bij Vlissingen en Scharendijke. Pas na 1945 zijn ze met praktisch alle in Nederland gesneuvelde Franse militairen naar Kapelle gekomen. Kapelle kreeg dé Franse militaire begraafplaats voor Nederland toegewezen, omdat de gemeente zo goed had gezorgd voor ruim tachtig Fransen die in mei 1940 bij Kapelle werden gedood. Dat verhaal is genoegzaam bekend. Toch duikt steeds weer een ander beeld van de geschiedenis op. Op zoek naar een verklaring, denkt archivaris De Klerk dat er feiten door elkaar worden gehaald. Marokkanen hebben in Zeeland niet meegevochten, ze hebben wél in de oorlog op diverse plaatsen in krijgsgevangenkampjes gezeten. Bron: Provinciale Zeeuwse Courant REAGEER (u dient zich wel te registreren op het STIWOT Forum). |
||||||