Obersalzberg: rustoord of Alpenvesting

De Alpenvesting

Reichsführer-SS Heinrich Himmler speelde in het begin van 1944 met het idee in de Alpen een bolwerk van verzet te organiseren. Vanuit dit verzetsnest zou Duitsland bevrijd kunnen worden als de coalitie tussen Amerika en de Sovjet-Unie brak. Het idee werd nooit serieus uitgewerkt, maar het lukte de Duitsers wel de Amerikaanse opmars naar Berlijn af te buigen door verhalen over de Alpenvesting bij de geallieerden terecht te laten komen. De Amerikaanse Geheime Dienst nam de suggestie van de Alpenvesting zo serieus dat men bijna teleurgesteld was toen generaal George Patton het bestaan ervan niet kon bevestigen.
Toch zat er ook een zekere realiteit achter het idee. Zowel Hitler als de legerleiding twijfelden er niet aan dat Duitsland in twee delen uiteen zou vallen. Als het zou lukken het noordelijke en het zuidelijke deel afzonderlijk van elkaar te blijven verdedigen totdat er een conflict zou ontstaan tussen de Sovjets en de Westerse geallieerden, had Duitsland nog een kans. Als legergroepen uit Italië, Oostenrijk en het westen samentrokken in het zuiden van Duitsland, kon Martin Bormann daar de leiding nemen.
Dat er verzetsplannen waren, bleek ook uit een ander initiatief van Himmler, de actie Werwolf. Himmler liet SS-Obergruppenführer Hans-Adolf Prützman commando-eenheden samenstellen die zich met ondergrondse activiteiten achter de vijandelijke linies bezighielden, zoals sabotage en aanslagen. Werwolf was echter in meerdere regio's in Duitsland actief en de verzetsorganisatie had weinig te maken met de Alpenvesting in het zuiden van het land. Op 5 mei 1945 werden de Werwolf-acties door Grossadmiral Karl Dönitz, de opvolger van Hitler, illegaal verklaard.
Franz Hofer, de gouwleider van Tirol, zou ook al in 1944 een uitgewerkt plan hebben gehad voor de verdediging van Zuid-Duitsland aan het einde van de oorlog. Omdat de slagingskansen van het Ardennen-offensief serieuzer werden genomen, werd er met dit plan in eerste instantie niets gedaan. Alleen Goebbels zag wel wat in de suggestie van een onneembare vesting in het zuiden. Hij liet zijn medewerkers van het ministerie van Propaganda hierover geruchten verspreiden, zodat het plan in ieder geval nog invloed zou hebben op de moraal van het volk en het de vijand in het Westen zou bezighouden.

De Obersalzberg was een goed beveiligd vakantieoord maar geen onneembare vesting. In oorlogstijd werd de Berghof wel benoemd tot Führerhauptquartier, maar dat gold voor elke plek waar Hitler zich in oorlogstijd langere tijd ophield. De beveiliging was ingericht zoals bijvoorbeeld de Wolfsschanze in Oost-Pruisen en het Felsennest in Nordrhein Westfalen: met drie ringen van beveiliging rondom de plek waar de Führer verbleef, en met een vliegveld in de buurt. Als ervoor gekozen was de Obersalzberg echt te verdedigen, had dit nog wel een probleem kunnen zijn geweest voor de geallieerden, maar Hitler was in de laatste weken van zijn leven nooit van plan nog naar de Obersalzberg te vluchten. Van een echte Alpenvesting was dus nooit echt sprake geweest.


Bronnen

Boeken


Versie: 21-5-2016 Artikel door: Sjoerd de Boer

Deze website is een initiatief van STIWOT (Stichting Informatie Wereldoorlog Twee) Alle rechten voorbehouden © 2002--2017
Directe link: http://www.go2war2.nl/artikel/1946/Obersalzberg-rustoord-of-Alpenvesting.htm